Nedir Sağlık

ADDİSON HASTALIĞI (ADRENAL YETMEZLİK)

Tarafından yazılmıştır admin

Her iki böbreğin üzerinde yer alan ve 5-6 gram büyüklüğünde olan iki adet organa “böbreküstü bezleri” (adrenal bez) adı verilir. Bu bezlerin ürettiği hormonlar hayati önem taşı­maktadır. Böbrek üstü bezi, “korteks” denilen dış ve “medulla” denilen iç kısımdan oluşur. Cinsel gelişimden sorumlu olan androjen ve östrojenler korteks’te üretilmektedir. Bunlara ek olarak, vü­cuttaki şeker dengesi dahil olmak üzere birçok metabolik işlevin gerçekleşmesini sağlayan gluko-kortikosteroid hormonlar da medulla’da üretilir. Medulla’da üretilen mineralokortikoid hormonlar da vücudun sodyum-potasyum dengesinin sağlanmasında rol oynamaktadır. Vücudu acil durumlara hazırlayan adrenalin hormonu ise korteks denilen iç kısımda üretilir.

Böb­rek üstü bezlerinin yetersiz çalışması durumunda oluşan hastalığa, Addi­son hastalığı denir. Bu hastalıkta, böbrek üstü bezler yeterince hormon üretemez  ve önemli sağlık sorunları oluşur. Hastalığın kesin sebebi bilinmese de iltihabi hastalıklar veya bağışıklık sisteminin bozuklukları böbreküstü bezlerinde yetmezliğe sebep olabildiği bilinmektedir. Böbre­küstü bezlerinin, tüberkülozu (veremi) ve kan­serleri de böbrek üstü bezlerin yetersiz çalış­masına yol açar. Addison hastalığı oldukça sinsi ilerleyen bir hastalıktır. Kişinin hayat kalitesini olumsuz yönde etkililer. Tip 1 şeker hastalığı veya tiroid hastalığı olanlarda, menapoza er­ken girenlerde veya pernisiyöz anemisi olanlar­da Addison hastalığına yakalanma riski daha yüksektir.

Addi­son Hastalığının Belirtileri

Halsizlik, kas güçsüzlüğü, mide bulantısı, kusma, iştah kaybı, cilt yarala­rı, terleme, baş ağrısı, hafıza bozuklukları, kan basıncında değişiklikler ve titreme hastalığın belirtileri arasında sayılmaktadır. Addison hastalığı­nın teşhisinde, kan basıncı düşüklüğü, kan sod­yum değerinin düşmesi, kortizol ve adrenalin seviyesinin düşmesi önemli bulgular olarak belirtilmektedir.

Addison Hastalığı Tedavisi

Tedavi, eksik olan hor­monun yerine konulması prensibine dayanmaktadır. Hastalık tablosunda görülen adrenalin krizleri hayati tehlike yaratabilmekte. Kriz dönemlerinde alınan ilaç dozlarının belirlenmesi oldukça önem taşır. Hekim kontrolünde arttırılabilir. İhtiyaç duyulan hormonların yerine konmasının yanı sıra, hastalığa bağlı görülen düşük tansiyonla savaşmak da oldukça önemlidir. Addison hastalarının yanlarında acil durum kartları taşı­ması gereklidir. Bu kartlar, acil durumlarda müdahale edecek sağlık personeline, doğru te­davinin yapılabilmesi için yardımcı olur. Has­ta kartında, acil durumlarda kullanılacak ilacın ismi ve dozunun belirtilmesi gerekir. Addi­son hastalarının ilaçlarını düzenli ve önerilen dozda kullanmaya özen göstermesi, hastalığın tedavisi için oldukça önem arz etmektedir.

 

KAYNAK:
Bilim ve Teknik/ Doç. Dr. Ferda Şenel, Ekim 2007

Yazar Hakkında

admin

%d blogcu bunu beğendi: