Güncel Nedir Sağlık

ALERJİ NEDİR?

Tarafından yazılmıştır admin

Alerji deyimi ilk kez Viyanalı bir çocuk doktoru olan Clemens von Pirquet tarafından bir tıp dergisindeki makale­sinde kullanılmıştır. Aslında bu deyimle, İmmünüte (Bağışıklık) sözcüğü etrafında oluşmuş olan kavramların karmaşasına bir düzenin getirilmesi amaçlanmıştır. İlk yapılan tanım zaman içerisinde bazı değişikliklere uğramışsa da alerji deyimi günümüze kadar ulaşmıştır.

Bugün alerji denilince aşırı duyarlık nede­niyle vücudun bağışıklık düzeninde oluşan özel değişimleri anlıyoruz. Diğer bir deyişle, vücut savunma sisteminin çok karmaşık bir yapı gös­teren düzenleyici merkezinin gelişi güzel uya­rıcılara anormal reaksiyon göstermesi ve bu arada bazı yaşamsal fonksiyonları da beraberin­de etkileyebilmesi biçiminde açıklanabilir. Bu açıdan bakıldığında, aşırı duyarlılık, bir İmmüno­lojik hatalı yönetim olarak nitelendirilebilir. Alerjinin vücuttaki etkileri de nedenlerine yakın bir oranda çeşitlilik gösterir. Genellikle zararsız olan saman nezlesinin yanında ortaya çıkabi­len bir astım oldukça cid­di sonuçlar doğurabilir. Alerji diğer bir yüzünü de deride döküntüler, kabartmalar, kırmızı büyük le­keler veya tekrarlayan egzamalar şeklinde göste­rir. En kötü biçimi ise, solunum ve dolaşım sisteminin bloke olduğu anafilaktik şok’ tur.

 

Alerjik Hastalıklar

Akciğerlerde ► Astım

Burunda ► Saman nezlesi

Deride ► Ürtiker egza­ma

Mide-bağırsak sisteminde ► Gıda alerjileri

Gözde ► Bağ doku enfeksiyonları

Kanda ► Kan tablosunda önemli değişiklikler

olarak çeşitli biçim­lerde ortaya çıkabilir.

 

Alerjen veya antijen denilen vücuda yabancı bir maddeye karşı gös­terilen ani ve zararlı bir aşırı duyarlılığa, anafilaksi adı verilmektedir.

Alerjik Reaksiyonların Oluşum Mekanizması ; Anfilaktik Şok Nasıl Oluşur?

Alerjik reaksiyonların oluşum mekanizması günümüzde büyük ölçüde açıklanmış durumda­dır. Burada etkin rollerden biri içinde histamin hormonunun oluştuğu ve akyuvarların bir alt grubu olan bazofilik hücreler tarafından oynan­maktadır.

Ani alerjik reaksiyonlarda ikinci önemli faktör bir “Immünoglobulin” türü olan “Immünoglobulin E” dir. Kısaltılmış olarak IgE şeklin­de gösterilen immunoglobulin E bir protein olup vücut savunmasında önemli bir koruyucu görev üstlenmiştir. Alerjik kişilerde fazla oranda IgE bulunuşu, yabancı maddelere karşı aşırı duyar­lılığı açıklayıcı bir nokta olarak görülmektedir.

IgE’ler genellikle bazofilik hücrelerin yüzey­lerinde tüm organizmaya dağılmış bir şekilde bulunurlar. Yabancı maddenin IgE ile silahlan­mış bir bazofilik hücreyle karşılaşmasıyla bir­likte biyokimyasal bir reaksiyon başlar ve bu reaksiyon hücreden histamin açığa çıkışını do­ruk noktasına ulaştırır. Olay bununla bitmeye­rek bazofilik hücrenin deposundaki biyolojik önemi büyük prostaglandin ve lökotrienlerle (Anafilaksi’nin yavaş tepki veren maddesi, SRSA) trombosit (pıhtı hücresi) kümeleştirici faktör (PAF) gibi maddeler de ortama geçerler. Böylece alerjik reaksiyon için ilk ateşleme ger­çekleşerek şiddet derecesine göre zararsız bir saman nezlesi, bir bağ doku enfeksiyonu, inatçı bir egzama veya bir astım ile sonuçlanır. Değinilen bu maddelerin organizmayı kapla­ması ise, bir anfilaktik şok durumunu oluşturur.

Bu maddeler vücudun değişik yerlerinde normal fonksiyonları etkilerler: Histamin da­marları genişletir (kızarıklıklar) ve dokunun su geçirgenliğini arttırır (su toplamaları), prostaglandinler türüne göre damarları genişletir veya daraltırlar ve kanın pıhtılaşmasını etkilerler, lökotrienler bronşlarda uzun süren kramplara yol açarlar ve trombosit kümeleştirici faktör kanın pıhtılaşma sistemini etkileyerek belirli proteinlerle pıhtı oluşturan trombositlere aktive ederler.

Anafilaksi alerjik ani reaksiyonların tüm organizmaya yayılmasıyla gerçekleşir ki, bu durum anında ve yoğun bir tıbbi müdahaleyi zo­runlu kılar.

 

Tehlikesiz olarak bilinen ilaçların ender de olsa oldukça ciddi du­rumlara neden olabilecek alerjik durumu söz konusudur. İlaçların (örneğin penisilin) yanı sıra zararsız bazı yiyecekler de (örn. fın­dık. ceviz veya süt ürünleri) bir anafilaksiye yol açabilirler.

 

Kaynak:
Kosmos/Dr. J. Aumiller
Bilim ve Teknik/Osman Oktar

Yazar Hakkında

admin

%d blogcu bunu beğendi: