Bilim Nedir Son Makaleler

AVOGADRO SAYISI VE ELEMENTLERİN MOL KÜTLESİ

Tarafından yazılmıştır admin

Atom kütle birimlerinin göreceli olmasından kaynaklı olarak, elementlerin kütleleri göreceli bir eşel oluştururlar. Fakat, atomların kütleleri çok küçük olduğundan, elementleri atom kütle birimleri cinsinden tartılamaz. Çoğu kez o kadar büyük miktarlarla çalışırız ki eli­mizdeki örnek katrilyonun katrilyon katından daha fazla atom içerir. Bu yüzden, çok büyük sayıda atomu ifade edebilmek için özel bir birime gereksinme duyulmuştur. Aslında, belirli sayıda çokluğu belirten birimlerin kullanılması düşüncesi yeni değil­dir. Söz gelimi, çift (2 parça), düzine (12 parça) ve gros (144 parça) ve benzer birimler çok eskilerden beri kullanılmaktadır. İşte, kimyacılar da atom ve molekülleri ölçmek için mol kavramını kullanırlar.

SI birim sitemine göre mol, 12 g (ya da 0,012 kg) C-12 izotopunun içerdiği atom sayısı kadar tanecik (atom, molekül ya da diğer tanecikler) içeren madde miktarıdır. 12 g C-12  de bulunan gerçek atom sayısı deneysel olarak tayin edilir. Bu sayı  Avogadro  sayısı (İtalyan bilim adamı Amedeo Avogadro’nun anısına saygı için verilmiştir) olarak adlandırılır. Avogadro sayısı;

Na = 6,0221367 X 1023

Genellikle, Avogadro sayısı 6,022 X 1023 e yuvarlanır. Böylece, bir düzine por­takalın 12 portakal içermesi gibi, 1 mol hidrojen atomu da 6,022 X 1023 tane H atomu içerir.

Daha önce gördüğümüz gibi, 1 mol karbon-12 atomunun tam kütlesi 12 g olup 6,022 X 1023 atom içerir. Karbon-12 nin bu kütlesi mol kütlesi (µ) olup, bir mol atom ya da molekülün (gram ya da kilogram cinsinden) kütlesi olarak tanımlanır. Karbon-12 atomu mol kütlesinin (gram olarak) sayısal bakımdan, akb cinsinden atom kütlesine eşit olduğunu unutmayınız. Benzer şekilde, sodyum (Na) atomunun kütlesi 22,99 akb ve mol kütlesi 22,99 g; fosfor (P) elementinin atom kütlesi 30,97 akb ve mol kütlesi 30,97 g dır. Yani bir elementin atom kütlesi bilindiğinde, mol kütlesi de biliniyor demektir.

Bir tek karbon-12 izotopunun kütlesini atom ve mol kütlelerini kullanarak hesaplayabiliriz (bir mol karbon-12 atomu tam olarak 12 gramdır.). Bu bilgiden, aşağıdaki eşitlik yazılabilir:

12,00 g karbon-12 = 1 mol karbon-12 atomu

olduğundan çevirme faktörü şöyle yazılabilir:

(12,00 g karbon-12) / (1 mol karbon-12 atomu)

Benzer şekilde, 1 mol karbon-12 de 6,022 X 1023 karbon-12 atomu bulunduğundan;

1 mol karbon-12 atomu – 6,022 X 1023 karbon-12 atomu yazabiliriz. Çevirme faktörü,

1 mol karbon-12 atomu
6,022 X 1023 karbon-12 atomu

 

Yazar Hakkında

admin

%d blogcu bunu beğendi: