Cerrahi sütür, ameliyat sonrası yaranın uçlarını dikmek ya da hasar görmüş dokuyu onarmak amacıyla kullanılır.

Kimi sütürler deride çözünür, kimileriyse çözünmez. Yapay ya da doğal (ipek, keten ya da katgütten1) olabilirler. Bazıları dokulara daha az zarar veren tek bir iplikten yapılır ancak bunlara düğüm atmak zordur. Örülmüş ya da burulmuş ipliklerden yapılan çeşitlerde vardır.

İnsanlığın en eski kayıtlarından bazıları sütürlere dair kanıtlar sunar. İğnenin en az 3000 yıl önce kullanıldığını biliyoruz. Eski Mısır’a ait arkeolojik kayıtlar da Mısırlıların yaraları kapatmak için keten ve hayvan kas teli kullandıklarını gösteriyor. Eski Hindistan’da hekimler böceklerin ve karıncaların kafalarını açık yaraları tutturarak kapatmak için kullanırdı. Bu hayvanlar yaraların kenarlarını kıskaçlarıyla bir araya getirip kapatırdı, hekimler de bunların vücudunu çevirip kopartarak bu “dikiş”i sabitlerdi. Kadim zamanlarda doktorların kullandığı diğer doğal malzemelerin arasında keten, kıl, çimen, pamuk, ipek, domuz kılları ve hayvan bağırsağı vardı.

Katgüte dair ilk açıklama MS 175’e uzanır. Müzik enstrümanlarının yaylarında kullanılan, koyun bağırsağından yapılma katgütler, müzisyenlerden kolayca temin edilebiliyordu.

Etkili anestezinin icadıyla birlikte ameliyatın uygulanabilir bir seçenek haline geldiği 19. Yüzyıla kadar sütürlerin kullanımında pek bir gelişme olmadı. Artık ameliyat daha acısız olsa da yara enfeksiyonları başlıca ölüm sebeplerinden biriydi. Sütürlenmiş yaraların daha fazla enfekte olacağı düşüncesiyle pek çok cerrah sütür kullanmamayı seçti.

1847’de Viyanalı kadın hastalıkları ve doğum uzamanı Ignaz Semmelwies (1818-1865), el yıkamanın enfeksiyon riskini büyük ölçüde azaltıp ameliyatı daha güvenli bir hale getirdiğini keşfetii.

Dezenfektanın yararını fark eden, İskoçya’nın Glasgow kentindeki cerrahi profesörü Joseph Lister (1827-1912) ellerini ve aletlerini temizlemek için karbolik asit kullanıyor, katgüt sütürlerini de karbolik asite daldırıyordu. Enfeksiyon oranının büyük ölçüde düşmesiyle  karbolik asite daldırılmış katgüt 1860’ta yaygın biçimde kabul edilir oldu.

Antiseptik bilimine katkısının yanı sıra Lister, vücudun katgüt sütürlerini  absorbe ettiğini keşfeden ilk kişiydi. Absorbe edilebilir sütürler, ancak kısa bir süre için tutturulması gereken yaralar için kullanışlıydı. Lister, tabakçıların deriye uyguladığı yöntemi kullanarak sütürlerini kromik aside daldırırsa katgütün en az bir hafta dayandığını fark etti. 1881’de kromik sütürler ortaya çıktı.

1890’a gelindiğinde katgüt endüstrisi, sosis üretimindeki kullanımından ötürü esasen Almanya’da iyiden iyiye yerleşmişti. 1906’dan sonra katgütler iyodinle sterilize edilmeye başladı.

Katgüt 1930’larda başlıca absorbe edilebilir sütür materyeli haline geldi. Katgüt endüstrisi o kadar büyüdü ki büyük katgüt sütür üreticilerinden biri olan Ethicon günde 26.000 koyun cerrahlar ipek ve pamuk kullanmayı sürdürdüler. 1930’ların sonlarında, naylon ve polyesterin ortaya çıkmasıyla sütür teknolojisi ilerledi. İğne teknolojisinin de gelişmesiyle cerrahlar sütürü üzerinde kıvrılmış iğneler ile kullanmaya başladılar. Bu şekilde, iğne ve sütür aynı genişlikte olduğu için, yaraya verilen hasar azaldı.

1960’larda kimyacılar poliglikolik asit ve polilaktik asit gibi vücudun absorbe edebildiği yeni sentetik malzemelerle birlikte daha iyi sterilizasyon teknolojileri geliştirdiler. Bu sayede sütürler bugün kullanıldıkları gibi bir paketin içine yerleştirilip sonrasında sterilize edilebilir oldular.

1Türkçe’ye Fransızca “catgut (kedi bağırsağı) kelimesinden geçen katgüt, ameliyatlarda yaraları dikmek için kullanılan, bağırsaktan yapılmış iplik anlamına gelir.

 

KAYNAK: Tübitak Yayınları

 

CERRAHİ DİKİŞ (SÜTÜR) NEDİR? TARİHÇESİ NEDİR?https://i1.wp.com/bilgikapsulu.com/wp-content/uploads/2017/03/SÜTÜR.jpg?fit=985%2C657https://i1.wp.com/bilgikapsulu.com/wp-content/uploads/2017/03/SÜTÜR.jpg?resize=150%2C150adminSağlıkTarihçeYaşamCERRAHİ DİKİŞ NEDİR,CERRAHİ DİKİŞ TARİHÇESİ,CERRAHİ SÜTÜR NEDİR,Ignaz Semmelwies,İğne teknolojisinin,İĞNENİN TARİHÇESİ,Joseph Lister,katgüt endüstrisi,Katgüte NEDİR,sütür teknolojisi,vücudun katgüt sütürlerini absorbe ettiğiCerrahi sütür, ameliyat sonrası yaranın uçlarını dikmek ya da hasar görmüş dokuyu onarmak amacıyla kullanılır. Kimi sütürler deride çözünür, kimileriyse çözünmez. Yapay ya da doğal (ipek, keten ya da katgütten1) olabilirler. Bazıları dokulara daha az zarar veren tek bir iplikten yapılır ancak bunlara düğüm atmak zordur. Örülmüş ya da burulmuş...Bilim Sağlık Yaşam Teknoloji Güncel ve daha fazlası