Güncel Yaşam

ÇOCUKLARDA KONUŞMA BECERİSİ

Tarafından yazılmıştır admin

Dil gelişimi, bilişsel gelişimin bir parçasıdır. Çocuklar henüz yürümeden, büyük bir hevesle iletişim kurmak isterler. Çevreleriyle ilgili bilgi alır ve aktarırlar, en iyi ifade ettikleri şey gereksinimleri ve memnuniyetleridir. Bir yetişkini dikkatini çekmek, sosyal bir ilişki kurmak ve şefkat, bir çocuğun yaşaması için temeldir.

Bebeğinizin dil gelişiminin desteklenmesi

Çocuğunuzun dil gelişimini nasıl destekleyebilirsiniz?

Yaptığınız günlük işleri ona anlatın; yemek hazırlarken, evi toplarken neler yaptığınızı adım adım açıklayın, nesneleri isimleri ile tanıtın (örneğin, “bak şimdi yastığı yerleştiriyorum”). Bu, şu, o, ben, sen gibi zamirler yerine “Anne, Ali, kedi” gibi kişi ve nesne isimleri kullanın. Bebeğiniz sizinle sözlü olmayan iletişim kurmaya çalıştığında mutlaka yanıt verin, el salladığında sizde el sallayın, el çırptığında sizde el çırpın. Bebekçe konuşmanızda da bir zarar yoktur; şarkı söyler gibi, yüksek ve alçak perdeden la-la ya da ba-ba şeklinde ona yanıt vermeniz, iletişim kurmaktan hoşlandığınızı gösteri ve bebeğinizi konuşması konusunda yüreklendirir. Bebeğiniz henüz bizim gibi konuşmasa da ona sorular yöneltip (iki seçenekli) yanıt vermesi için bekleyin; kısa zamanda gülümseyerek, ellerini sallayarak ya da çırparak yanıt vermesi gerektiğini öğrenecektir. Bol bol müzik dinlemesini sağlayın.

Dil açısından çocukların ilk yılları önemlidir ve anne babayla erken etkileşim, genellikle iletişim becerilerinin temelini oluşturur.

İletişimin geliştirilmesi

Küçük çocuklar, konuşma becerilerini televizyonla geliştiremezler. Çünkü televizyon onları dinlemez! Erken yaşta çok fazla televizyon izlemek çocuğunuzun dil gelişimini geciktirecektir. Bebekler için kullanıma sunulan DVD ya da VCD’lerin de eğitsel bir yararı yoktur. Bebek kanallarının da bebek eğitimine katkısı olamaz. 2 yaşından önce çocuğunuza TV ya da film izletmemelisiniz.

Küçük çocuklar, iletişimi en iyi, tane tane konuşan ve dinlemesini bilen ebeveynlerinden öğrenirler. “Su küçüğün söz büyüğün” yaklaşımı çocuk eğitimi ve gelişimi açısından önerilmez. Küçük bir çocuk büyükleri ile iletişim kurmak istiyorsa, büyükler konuşmalarına ara verip çocuğu dinlemelidirler. Bu, çocuk ile iletişim kurmak açısından önemlidir. Çocukla konuşurken onun gözlerinin içine bakmak ve mümkünse başınızı aynı seviyeye getirmek iletişimi etkinleştirir. Doğumdan itibaren çocukla günde 4 kere, her biri 20 dakika sürecek şekilde birebir iletişimde bulunmak yararlıdır.

Sözlü ya da sözsüz iletişim becerisi, ilerde okul yaşantısını da büyük oranda etkiler. Konuşmada yetkin olmayan çocuk, okumakta da zorluklar yaşayacaktır. Konuşma becerisi gecikmiş çocuk, kendini ifade edemediğinden engellenmiş hissedecek ve toplu alanlarda sorunlarını öfke patlamaları ve kavgalarla çözmeye çalışacaktır.

Bazı çocuklar konuşma konusunda özel güçlükler yaşayabilirler. Ama bu konuda ciddi endişeleriniz varsa erkenden bir uzamana başvurmanız faydalı olur.

Çocuğunuzun konuşma becerisini geliştirmek için temel noktalar

Çocuğunuzun konuşma becerisini geliştirmek için gereken temel noktalar şöyle özetlenebilir;

Kafa karıştırıcı çevre seslerini engelleyin.

  • Televizyonu kapatın.
  • İlgileneceği, ses çıkaran oyuncaklar edinin.
  • Çocuğunuzun genelde sessiz ve sakin ortamlarda olmasına özen gösterin.
  • Açık ve net konuşan yetişkinlerle birebir vakit geçirmesine özen gösterin.

Sosyal ortamın eğlenceli olduğunu çocuğunuza gösterin.

  • Çocuğunuzun sevdiği tekrarlamalı oyunlar ve şarkılar bulun.
  • Bir dakikalık odaklanma dönemleri hedefleyin ve dönem dönem bu süreyi arttırın.
  • İlgisini kaybederse, aktiviteyi değiştirin.
  • Göz teması kurmasını ve gülmesini destekleyin.

Taklit etmeyi öğretin.

  • Çocuğunuzun dinleyip izleyerek çıkardığı sesleri ve yaptığı hareketleri taklit edin.
  • Taklit etmesi için onu zorlamayın. Zamanı gelince taklit etmeye kendisi başlayacaktır.

Çocuğunuzun iletişim çabalarına ilgi gösterin.

  • Ona sizinle iletişim kurması için vakit verin.
  • Hoşlandığı ve hoşlanmadığı zamanlarda verdiği tepkileri öğrenin.

Basit konuşma kabiliyetinizi geliştirin.

  • Daha yavaş ve anlaşılır konuşun, kısa cümleler kurun.
  • Baktığı şeye dikkat edin ve ona ne olduğunu söyleyin.
  • Söylediği ya da dikkat çektiği noktayı ayrıntılı anlatmaya çalışın.
  • Resimli kitaplara beraber bakın.

Duyguları tanımlamak için kelimeler kullanın.

  • Sizin ve onun duygularını isimlendirin.
  • Kitaplardaki karakterlerin duyguları hakkında konuşun.

Bırakın sizi o yönlendirsin.

  • Çocuğunuzun konuşmasını düzeltmeyi bir olay haline getirmeyin.
  • Aceleye getirmeyin, zorlamayın kendini baskı altında hissederse konuşmayı bırakacaktır.
  • Onu bolca dinleyin ve gelişimine tanık olmanın zevkini çıkarın.

İşitme sorunu olan bebeğin ayırt edilmesi

Sekizinci aya kadar duyma yetisi olmayan bebekler de duyan bebekler gibi aynı şekilde ses çıkarırlar. Sesli oyunlar başladığında duymayan bir bebek daha az sayıda sessiz harf çıkarabilir. İlerleyen zamanlarda duyan bebekler bu seslere yeni sesler ekleyip aralığı genişletirken, duymayan bebekler bu aralığı daha da azaltırlar.

 

KAYNAK: Prof. Dr. Gülbin Gökçay – Yaşamın ilk 2 yılında Çocuk Sağlığı ve Bakımı

Yazar Hakkında

admin

Yorum Yap

%d blogcu bunu beğendi: