Nedir Son Makaleler Yaşam

ÇÖLLEŞME İLE MÜCADELEDE, KONTUR TARIM VE YARARLARI

Tarafından yazılmıştır admin

Yamaç arazilerde tarım, çiftçiler için daima en büyük sorun olmuştur. Veraset ya da başka nedenlerle şeritler halinde tepeden aşağıya doğru bölünmüş olan eğimli arazilerde, toprağın yerinde tutulması gerçekten zordur.

Çoğumuz yıllar ilerledikçe topraklarımızın bereketinin azalmasından yakınırız. İyi ve bol ürün almak için;

  • Kaliteli tohum kullanmak,
  • Gübreleme yapmak,
  • Yabancı otları yok etmek,
  • İyi bir, toprak hazırlığı yapmak kesinlikle yeterli değildir.

Toprağın zamanında, uygun aletlerle ve uygun derinlikte işlenmesi kadar işleme yönü de önemlidir. Burada unutulmaması gereken olay erozyon’dur. Toprak bizim en önemli doğal kaynağımız olduğuna göre, toprağı işlerken onun korunması asıl amacımız olmalıdır.

İşte arazinin tesviye eğrilerine paralel işlenmesi yani sürüm, ekim ve dikim işlemlerinin arazi eğimine dik yapılması olarak tanımlanan kontur tarım, yörelerimizde toprak kaybının azaltılması ve suyun toprakta muhafaza edilmesi amacı ile uygulanması zorunlu olan kolay bir kültürel tedbirdir.

  • Bu nedenle ister kuru tarımda olsun, ister sulu tarımda olsun arazilerimizi daima meyile dik yani kontur olarak işlemeliyiz.

Sıraya ekimin yamaç alanlarda kesinlikle kontura uygun yapılması gerekir.

  • Ayrıca tüm ekim ve dikim işlemlerini yamaç aşağı – yamaç yukarı değil, yamaca dik gelecek şekilde yapmalıyız.

Şeritsel tarım ve teraslanmış arazide, kontur tarım uygulaması zorunludur.

Aksi halde toprağın eğim yönünde işlenmesi sırasında toprakta küçük karıkçıklar oluşacağı için, yağmur yağdığı zaman bu karıkçıklardan su akıp gider, birlikte toprağı da sürükler, ekilen tohumu da atılan gübreyi de taşır. Şayet tarlanın meyli de fazla ise bu karıkçıklarda suyun hızı giderek artar ve zararı da fazla olur. Önceleri küçük oluk biçimindeki bu oyuntular, giderek sel yarıntıları halini alır. Sonunda verimli üst toprağın yerine verimsiz, organik maddece zayıf ham toprak kalır ve ektiğimizi de alamayız. Oysa toprağımızı kontur yani arazinin meyline dik olacak şekilde işlediğimizde:

  • Meyil aşağı hızla akan yağış sularının tahripkâr etkisi azalır.
  • Suyun toprakta muhafazası sağlanır. Çünkü yağan yağışların büyük bir bölümü yüzey akışa geçmeden, sürüm neticesinde oluşturulan karıkçıklarda tutulur. Yağışın kıt olduğu yörelerde suyun toprakta tutulması ise çok önemlidir.
  • Su ile birlikte toprağın meyil aşağıya sürüklenmesi engellenir.
  • Ekilen tohumun, atılan gübrenin de meyil istikametinde taşınması önlenir.
  • Toprak tekniğine uygun işlendiği için tarımsal aletler daha randımanlı kullanılır.
  • Böylece verimde daha fazla artış sağlanır.

Köy hizmetleri araştırma enstitülerince yapılan denemeler sonunda kontur tarımın yüzey akışı ve toprak kaybını %50-%60 azalttığı ve yine kontur tarım ile ortalama %20 daha fazla verim sağlandığı belirlenmiştir.

  • Tarlanın meyli %2-%8 arasında ise, toprak ve su muhafazası için uygulanan kontur tarım daha etkili ve ekonomik olmaktadır.

Meyil derecesi ya da uzunluğu arttıkça oluşturulan kontur karıkçıkların yağış sularını yeterince tutmaları zorlaşır. Bu durumda şeritsel tarım veya teraslama gerekebilir.

  • Uygun bir ekim nöbeti ile kontur tarım; erozyonu

%2-%8 meyilde en fazla 60 metre,

%10 meyilde 30 metre,

%12 meyilde 24 metre meyil uzunluğuna kadar kontrol edebilir.

Diğer bir ifade ile arazi eğimi arttıkça meyil uzunluğunun azalması, kontur tarımın etkinliği için zorunludur.

  • Yamaç uzunluğunun fazla olması halinde öncelikle şeritsel tarım uygulanmalıdır. Şeritler araziye kontur olarak yerleştirilmelidir.
  • Kuru tarım uygulanan eğimli arazilerde kontur toprak işlemede, dönüşlerde kolaylık sağlaması ve işleme sırasında toprağı aynı yönde ve meyil yukarı devirmesi nedeniyle döner kulaklı pulluk kullanılması daha yararlı olur.
  • Düz sürüm yani meyil yönünde sürüm ilk anda daha kolay görünür. Çünkü meyil aşağı toprak işleme kolaydır. Fakat meyil yukarı daha fazla çeki gücüne ihtiyaç vardır. Oysa zor gibi görünen kontur toprak işlemede hep aynı çeki kuvveti gerekir, herhangi bir zorlama olmaz. Sonuçta yakıttan da tasarruf sağlanır.
  • Kurak ve yarı – kurak yörelerde doğal mer’a alanlarının erozyona karşı korunması için mutlaka kontur karıklar açılmalıdır.
  • Kontur karıkları, soklu pulluk ile, 20 cm derinlikte, 10-20 metre aralıklarla açabiliriz. Böylece;
  • Yağışların toprağı aşındırma etkisi azaltılmış,
  • Yağış sularının toprakta tutulması sağlanmış,
  • Ağır otlatma sonucu (saldım çayıra, mevlam kayıra hesabı) bitki yönüyle bir hayli zayıflayan toprakların aşınmasını ve taşınmasını önlemiş oluruz.
  • Kontur karık sulamasını, sulanabilen tüm topraklarda % 8 meyile kadar başarı ile uygulayabiliriz. Kontur karıklara ekilip – dikilen bitkiler, arazi meyili yönünde ekilip – dikilene göre sulama suyundan daha fazla yararlanırlar.

Toprak ve su kaynaklarımızın muhafazası için, kuru ve sulu tarım şartlarında uygulanması son derece kolay ve pratik olan kontur tarım ile;

  • Erozyon sorununuz bir hayli azalacak,
  • Yağış sularının toprakta daha fazla depolanması sağlanacak ve
  • Sonuçta ürününüz daha bol olacaktır.
Sürdürülebilir Arazi Yönetimi için Çiftçinin El Kitabı / Prof. Dr. Orhan Doğan

Yazar Hakkında

admin

%d blogcu bunu beğendi: