Nedir Son Makaleler

ÇÖLLEŞME İLE MÜCADELEDE TERASLAMA VE YAPIM KURALLARI

Tarafından yazılmıştır admin

Teraslar; eğimli tarım arazilerinde yağış sonrası oluşan yüzeysel akışların erozyon yapıcı hıza ulaşmadan önce önleyen ve toprağa emdiren veya bitkilerle korunmuş bir boşaltma alanına yönelten şedde ve kanaldan ibaret yapılardır.

Özellikle eğimli tarım arazilerinin üretkenliğini sağlamak, erozyonu önlemek ve toprakta nem açığını telafi etmek üzere arazilerin teraslanması gerekebilir.

Ancak bir arazide teras yapımına karar vermeden önce bazı teknik incelemenin yapılması zorunludur. Çünkü teraslama oldukça pahalı bir toprak koruma yöntemidir.

Bu nedenle öncelikle teraslamanın hangi şartlarda kesinlikle yapılmaması gerektiği bilinmelidir.

Arazi şartları, eğim durumu, toprak derinliği ne olursa olsun aşağıdaki şartlarda teraslama kesinlikle yapılmamalıdır.

  1. Kayalık alanlar
  2. Kumul alanlar
  3. Toprak derinliğinin çok sığ ve sığ olduğu araziler
  4. Marn diye tanımlanan kireç ve kil oranı fazla topraklar – bu topraklar yumuşak kireç taşı ve kil ana kaya üzerinde oluşmuşlardır. Yağış sonrası, yamaç arazilerde çökmeler veya kaymalar oluştururlar. Mobil bir yapı gösterdiklerinden bu tip arazilerde teraslama yapılmamalıdır.
  5. Münavebe, tesviye eğimlerine paralel tarımsal işlemler, şeritsel tarım, yeşil gübreleme v.b. önlemlerle kontrol altına alınabilecek, erozyondan korunabilecek arazilerde teras yapılmamalıdır.

Yukarıda sayılan özelliklere sahip olmayan, ancak derin topraklara sahip, ekonomik getirisi de fazla olan arazilerde, teraslama yapılabilir.

Teraslar; aşağıda sıralanan amaçların bir veya bir kaçına cevap vermek üzere tesis edilmelidirler.

  • Toprak erozyonunun azaltmak
  • Suyun azami şekilde toprakta tutulmasını sağlamak
  • Yüzeysel akış suyunun hızını, erozyon oluşturmayacak düzeyde tutmak
  • Arazi yüzeyini yeniden şekillendirmek
  • Arazide bilinçli ve toprak korumalı tarım uygulanmasını sağlamak
  • Yüzeysel akış sularındaki sediment yükünü azaltmak
  • Yüzeysel akışları ve erozyonu azaltarak aşağı havzaları taşkından korumak.
  • Terasların erozyona karşı etkinliklerinin arttırılması için;

Su yollarını, toprak altı çıkışlarını, çevirme kanal ve yapılarını ve bunlara ek olarak t tesviye eğrilerine paralel tarım, şeritsel ekim, münavebe, minimum toprak işleme ve iyi bir toprak yönetimini içeren boşaltım sistemleri de oluşturulmalıdır. Ayrıca uygun biçimde yerleştirilen sınır çitleri, tarla yolları ve diğer ilgili işlemler de teraslama ile birlikte düşünülmelidir.

Teraslar; toprak ve suyun korunması ile ilgili tarımsal faaliyetleri en az düzeyde i etkileyecek, toprak ve su korumadan en yüksek yararı sağlayacak biçimde B planlanmalıdır.

Terasların Planlanmasında aşağıdaki hususlar dikkate alınmalıdır.

Öncelikle teras çıkış ağızları, otlu su yolları, ve karayolları şevleri seçilmelidir.

– Tarlaya yerleştirilecek en yukarıdaki ve en aşağıdaki teras yerleri harita üzerinde belirlenmelidir.

-En üstteki ve en alttaki teras hattı arasındaki eğim uzunluğu ve ortalama arazi eğimi belirlenmeli; böylece teras yatay aralıkları (m) ve teras dikey aralıkları (m) hesaplanmalıdır.

– Bir veya iki teras hattı arasındaki mesafe belirlenerek “anahtar teras” yeri seçilmelidir.

Anahtar terasın yeri; teras çıkış ağızları ve eğimin yeknesaklığı gibi fiziksel özelliklere göre belirlenmelidir

-Terasların yerleştirilmesine yukarıdan başlanarak aşağıya doğru devam edilmelidir. Gerekli yerlerde ek anahtar teraslara da yer verilmelidir.

– Teras hatlarının kavisleri, tarımsal işlemlerin yapılmasına engel olmayacak şekilde 30 m’den daha fazla yarıçapa sahip olmalıdır.

-Keskin kavislerin kaçınılmaz olması halinde, tarımsal alet ve makinaların dönüşüne uygun otlandırılmış alanları oluşturmalıdır.

– Keskin kavislerden olabildiğince kaçınılmalıdır.

-Mukayese yapabilmek için birkaç teras sistemi topografik haritaya işlenmeli, en iyi plan seçilmeli ve araziye kazıklarla işlenmelidir.

Topografik harita üzerinde planlamada kullanılan kriterler ve kademeler, arazide yapılan planlamada kullanılmalı ve teras yerleri kazıklarla işaretlenmelidir.

Teras Yapımı

Teras yapımında, toprağı kazıcı ve kaldırıcı makineler, çarklı teras yapım makineleri, greyderler ve çekilebilir skreyperler, greyder, buldozer,teras yapımı için geliştirilmiş aletler kullanılabilir. İş makinelerinin seçiminde taşıma mesafesi ve taşınacak toprağın miktarı dikkate alınmalıdır. Tarla tipi teras yapımında döner kulaklı pullukların da kullanılması mümkündür.

Terasların Bakımı Ve Korunması

Teras yapımı bir mühendislik hizmetidir. Ancak yapılan terasların bakımı ve korunması çok önem taşımaktadır. Yapılan terasların kesinlikle bitki örtüsü tesisi ile korunması gerekir. Ayrıca teras kanallarına, otlu boşaltım ayaklarına, teras kanal sonlarına yığılan sedimentlerin temizlenmesi gerekir. Yağış ve yanlış uygulama nedeniyle dolan çıkış ağızları, bozulan teras kanalları onarılmalıdır. Her yüzeysel akış oluşturan yağışlardan sonra teras kanal ve teras çıkış ağızlarına biriken bitki artıkları toplanmalı, teras akıntı yolları temizlenmelidir.

Teras üzerinde çalışılırken dikkatli davranmalı, eğimi 4:1 ‘den daha dik olan şevlerin üzerinde tarım işlemlerinin uygulanmasında, özel hafif ekipman kullanılmalıdır.

Sürdürülebilir Arazi Yönetimi için Çiftçinin El Kitabı / Prof. Dr. Orhan Doğan

Yazar Hakkında

admin

%d blogcu bunu beğendi: