Nedir Son Makaleler Yaşam

DENİZ ANASI NEDİR? ZEHİRLENME DURUMUNDA YAPILMASI GEREKENLER NELERDİR?

Tarafından yazılmıştır admin

Denizanaları vücut yapıları, hareketleri ve yaşam biçimleriyle denizlerin sıra dışı ve gizemli canlılarından biridir. Karada yaşayan canlılara kıyasla oldukça farklı yapıdaki denizanaları, yaşamlarını 650 milyon yıldan bu yana sürdürüyorlar.

Denizanalarının vücutlarının % 98’si sudan oluşur. Sahile vurmuş bir denizanasının vücudundaki sular buharlaştıktan sonra geriye kalan kütle çok azdır. Saydam görünüşlü vücutları çan ya da şemsiye biçimlidir. Bunun yanında üreme organları ve dokunaçları mor, mavi, sarı gibi parlak renklerde olabilir. Ritmik olarak kasılmalarına karşın, hareketleri sudaki akıntılara bağlıdır. Denizanalarının tümü etçildir. Daha çok planktonik organizmalarla (hayvansal tek hücreliler, balık yumurtaları) ve küçük balıklarla beslenirler. Vücutlarında zehir içeren çok sayıda mikroskobik kapsüller bulunur. Bu kapsüller yakıcı özelliktedir. Herhangi bir tehlike anında suya bırakılan kapsüller patlamamış durumdadır. Bunlar insan derisine ya da başka yüzeylere değerse patlar. Bu sırada kapsül içindeki zehir dışarı çıkar ve deriden içeriye girer.

Denizanalarının zehirlerinden korunmak için en iyi yol, onların bulunduğu sularda yüzmemektir. Yine de bazen istemeden de olsa bazılarıyla karşılaşmak ve yakıcı kapsüllerden zehirlenme durumu olasıdır. Denizanalarını yüzerken fark etmek zordur. Ayrıca, yakıcı kapsüllerini suya da bırakabilirler. Bu durumda denizanasına dokunmadan da zehirlenme gerçekleşebilir. Yanlışlıkla, özellikle de dokunaçların olduğu bölgeye, dokunulursa zehir etkisi çok daha fazla olur. Peki, zehirlenmenin ilk belirtileri nelerdir? Hafif zehirlenmelerde genelde zehrin deriye temas ettiği bölge kızarır, hafif bir su toplanması görülebilir. Hafif bir kasıntıyla birlikte acı hissi ortaya çıkar. Zehrin etkisi, denizanasının türüne, zehrin miktarına, kişinin zehre karşı vereceği tepkiye göre değişir. Daha etkili zehirlenmelerde kas krampları, karında sertlik, dokunma hissinde ve sıcaklığın algılanmasında azalma, mide bulantısı, kusma, ciddi sırt ağrısı, konuşma zorluğu, istemsiz kas kasılmaları ve nefes alma zorluğu ortaya çıkabilir. Ancak bu tip zehirlenmeleri yapabilecek denizanaları ülkemizde ve Akdeniz’de yoktur. Bu zehirli türlerin yaşadıkları yerler daha çok tropik sulardır.

Zehirlenme Durumunda Neler Yapılabilir?

İlk olarak acının hafifletilmesine ve zehrin etkisinin azaltılmasına yönelik işlemler yapılmalıdır. Deri hemen deniz suyuyla hafifçe yıkanmalıdır. Kesinlikle tatlı su ya da buz kullanılmamalı ve deri asla ovuşturulmamalıdır. Tatlı su kullanımı derideki patlamamış zehir hücrelerinin patlamasına neden olur. Acı ya da kaşıntı sona erene kadar sirke, % 40-70’lik alkol veya amonyak uygulanmalı, eğer deride gözle görülebilen uzantılar, iplikçikler vs. varsa çıplak elle dokunmadan bir cımbız yardımıyla deriden uzaklaştırılmalıdır. Bu uzantıların alınması sırasında mümkünse bir eldiven giyilmelidir. Uzantılar alınırken tahriş olan bölgeye kuru kum serpilebilir. Ağızdan alınacak antihistaminik bir ilaç ve tahriş olan bölgeye uygulanacak bir krem yararlı olabilir. Eğer uzantılar gözle temas ettiyse, gözler en azından 1-2 litre tatlı suyla yıkanmalıdır.

Denizanaları yakıcı özellikleriyle deniz keyfimizi bozsalar da, deniz ekosisteminin devamlılığı açısından oldukça önemli canlılardır. Hayvan benzeri tek hücrelileri yiyerek onların populasyonlarını kontrol altında tutarlar. Diğer yandan soyları tehlikede olan deniz kaplumbağalarının besin kaynaklarıdırlar.

 

 

KAYNAK: Bilim ve Teknik

Yazar Hakkında

admin

%d blogcu bunu beğendi: