Bilim Tarihçe

DİNAMİTİN İCADI

Tarafından yazılmıştır admin

Sakin görünen mütevazi küçük çubuklar küçük bir fitille büyük bir patlama etkisi kazanır. Dinamit bu gücü son derece patlayıcı nitrogliserinden almaktadır. Bu yağlı sıvı, emici maddeyle karıştırılmış ve ilk dinamitlerde deniz kabuğu tozu , kil, talaş ya da kağıt hamuru kullanılmıştır. Daha modern versiyonlarında toz halde silikon benzeri yumuşak tortu kaya bulunur. Birlikte macun haline getirilerek bir tüp içine sıkıca doldurularak elde edilir. Sonuçta insanların inşaat ve madenler için kullandığı en güçlü maddelerden birisi oluşur.

İsveçli kimyager ve mühendis Alfred Nobel, dinamitin patentini alan kişidir. Adını, güç anlamına gelen eski bir Yunan sözcüğünden esinlenmiştir. 20 yıl kadar önce İtalyan kimyager Sobrero’ un çalışmasından esinlenerek uzun çalışmalar sonucunda nitrogliserini güvenli kullanabilecek kadar dengede tutabilmeyi başarmış ve 1867′ de bu icadıyla büyük başarı elde etmiştir.

Nitrogliserinin İcadı, İtalya 1846

Nitrogliserin Ascanio Sobrero tarafından keşfedilmiştir. Sıvı halde bulunun bu maddenin kullanılmayacak kadar tehlikeli olduğu kanısındaydı.Nitrogliserin patlamasıyla ölen kişileri düşündükçe Sobrero, bunu keşfettiği için neredeyse utandığını bile dile getirmiştir.

Alfred Nobel ise nitrogliserini kayalıklar ve madenlerde patlayıcı olarak geliştirmek için uzun çalışmalarda bulunmuş, sonunda da dinamit tasarımında başarıya ulaşmıştır. Nobel, dinamiti toplumun hizmetine sunduğu için taktir görürken, Sobrero bu taktirin haksızlık olduğunu düşüncesindeydi.

1960’ ların başında dinamiti geliştirirken ailesinin fabrikasında bir patlama gerçekleşmiş ve patlamada Nobel’ in küçük erkek kardeşinin de dahil olduğu 5 kişi hayatını kaybetmiştir. Bu olay Nobel’ in daha da kararlı olmasını sağlamıştır. Patlayıcıyı daha güvenli kılmak için çalışmalarını sürdürerek nitrogliserini, selüloz ve kumlu kil ile karıştırmıştır. Sonraki yüzyılda madenlerde dinamit kullanımıyla kömür, gümüş ve zümrüt gibi elementlere ulaşılması kolaylaşmıştır.

Bu icadın dünya gelişiminde etkisi büyüktür. Önceleri maden, yol ve tünel yapımında kullanılırken sonraki yıllarda savaşlarda da kullanılmaya başlanmıştır. Dinamitle birlikte sağlanan yararın çok daha ötesinde zarara sebep olması nedeniyle Nobel, kendi adını hep çelişkiyle anılmasından endişe ederek olumlu yönde bir girişimde bulunmaya karar verir. Bu karar doğrultusunda Nobel Vakfı’nı kurmuştur. Tüm servetini Vakfa bağışlamış ve insanlığa hizmette bulunan kişilere dağıtılmasını vasiyet etmiştir. Nobel Ödülleri olarak bilinen bu ödüller her yıl Fizik, Kimya, Edebiyat, Tıp ve Dünya Barışı alanında en başarılı kişilere verilmektedir.

Yazar Hakkında

admin

Yorum Yap

%d blogcu bunu beğendi: