Bilim Nedir Son Makaleler

DOKU NEDİR? ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

Tarafından yazılmıştır admin

Doku; birbirine benzeyen ve aynı fonksiyonu yapmaya yönelik hücre ve hücre ürünlerinin kompleks bir topluluğudur (Bağ dokusu için aynı şeyi söyleyemeyiz).

Hücrelerin bir birlik yapabilmeleri için madde ya da maddelere grubunun bir arada tutulmaları gerekir. Bu maddeler hücreler tarafından yapılır ve hücre arası boşluklara verilir. Bu maddenin miktarı az, dokudaki hücreler çok ise buna intersellüler sübstans (epitel doku da) denir. Bu durumun tersine ise; bu madde miktarının çok, dokudaki hücreler az ise buna fundamental sübstans (destek doku) denir.

Kısaca doku; hücrelerarası madde (intersellüler sübstans) ve hücrelerden meydana gelir.

Hücre farklılaşması sonucu organizmada dört temel doku meydana gelir. Bunlardan bahsetmeden önce hücre farklılaşması hakkında bilgi edinelim:

HÜCRELERİN FARKLILAŞMASI (DİFERANSİYASYON)

Farklılaşma zigot ile başlar. Zigotun miltipoton özelliği vardır. Yani zigotun potansiyeli oldukça yüksektir.

  • Zigot bölünüp çoğalarak organizmanın değişik türdeki hücrelerini meydana getirir.
  • Bu sırada hücreler, değişik işlevler yapmak üzere farklılaşırlar. Bu olaya farklılaşma denir.
  • Farklılaşma transkripsiyon düzeyinde kontrol edilmektedir.
  • Zigot önce 2’ye bölünür, sonra katlanarak ( 4,8,….) bölünmeye devam eder.
  • Bundan sonra morula, blastula, ve gastrula safhaları geçirir.
  • Böylece farklılaşma, zigottan meydana gelen ilk hücreden başlamış olur.
  • Endodermin şekillenmeye başlamasıyla morfolojik olarak başkalaşan hücreler, salgıladıkları maddelerle farklılaşmamış hücrelerin DNA’sını etkiler.
  • Yeni hücre türleri meydana gelir.
  • Oluşan yeni hücreler diğer hücreleri etkiler ve böylece çok değişik hücre türleri meydana gelir.
  • Bu etkileme mekanizmasına yani; bir hücre ya da hücre grubunun yapmış olduğu salgılarla bir başka hücre grubunun etkilenmesine indüksiyon olayı denir.  Örnek olarak plazmanın antikor üretmesini verebiliriz.

 

Hücre farklılaşması sonucu oluşan dört temel doku şöyledir:

 

  1. Epitel Dokusu: Organizmada bulunan dokulardan en sade kuruluşta olanıdır. Hücreler aralarında çok az mesafe bırakacak şekilde yan yana ve üst üste dizilmişlerdir.
  2. Destek Dokusu: Hücrelerarası maddenin bol olduğu dokulardır. Destek dokusu; bağ dokusu, kıkırdak dokusu, kemik dokusu ve kan dokusundan oluşur.
  3. Kas Dokusu: Dokunun fonksiyonel hücreleri iplik biçimindedir; aralarını bağ dokusu doldurmuştur.
  4. Sinir Dokusu: Hücreler uzantılarıyla birbirlerine ya da başka hücrelerle bağlanmışlardır. Yani hücreler birbirlerinden ayrı mesafelerdedirler ancak birbirleriyle bağlantılıdırlar.

 

 

 

 

Yazar Hakkında

admin

%d blogcu bunu beğendi: