Bilim Nedir Son Makaleler

DÜNYANIN EN BÜYÜK ÇİÇEĞİ

Tarafından yazılmıştır admin

BİTKİNİN TAKSONOMİSİ

Sistematik olarak Rafflesia arnoldii, Rafflesiaceao familyasına yer almaktadır. Aritolochiaceae ve Hydnoreceae familyaları ile birlikte Rafflesiaceao familyası Aristolochiales takımını oluştururlar.

Rahlesiaceae familyasının genellikle tropik ve nadiren subtropik bölgelerde yayılmış 9 cinsi ve elliden fazla türü bulunmaktadır. Klorofilsiz ve etli çiçekli bitkiler tamamen asalak yaşarlar ve ana bitkiye adapte olmuşlardır. Rafflesia cinsine ait bitkiler çok büyük çiçeklere sahip iken, ABD’nin güney batı çöllerinde yaşayan türü Pilostyles thurberi ise ana bitkinin üzerinde birkaç milimetrelik bir kabarcık halindedir.

İngiliz araştırıcı Sir Thomas Stamford Raffles, yakın arkadaşı Dr. J. Arnold ile birlikte Sumatra’nın balta girmemiş tropikal ormanlarında çok değişik bir bitki türü keşfettiler. Bu bitki görünüşüne göre, sadece bir otomobil lastiği büyüklüğünde tek bir çiçekten oluşmaktadır.

Bu bitki, kâşiflerinin adı onuruna daha sonra “Rafflesia arnoldii” olarak anıldı. Ancak bugün dahi tropik floranın sır saklayan çiçeği unvanını hala taşımaktadır. Rafflesiaceae familyasının tüm örnekleri gibi, Rafflesia arnoldii‘de yaprak ve dal gibi vejetatif kısımlardan yoksundur. Asalak bir yaşam sürmekte olan bu bitki, besin maddelerini asalak yaşadığı bitkiden hazır olarak almaktadır. Rafflesia arnoldii’ye yardımcı olan iki tür bitki, Tetrastigma‘lardan (sarmaşık) Glabratum ve T. lanceolarium ve Vitaceae (asma) familyasına ait bitkilere Malezya’nın doğal florasında bolca rastlanmaktadır. Bunların deniz seviyesinden 1000- 1500 m. yükseklikteki ormanlara kadar tüm ülkede yayıldıkları saptanmıştır.

Rafflesia arnoldii’nin çiçeği Tetrastigma’dan (sarmaşık bitkisi) çıkar. Çok büyük kahverengi kırmızı renkli dışarıya doğru kıvrılmış taç yapraklar, içinde yumurtalık ve toz keselerinin bulunduğu geniş bir kazan görünümündedir. Erkek veya dişi organlarının bulunuşlarına göre, erkek veya dişi çiçek olarak ayrı ayrıdır.

Dünyada rastlanılan en büyük çiçektir. Çapı bir metreye ulaşır. Bu muhteşem çiçek beş – yedi gün açar ve bu sırada çok kuvvetli bir leş kokusu salgılar. Bu koku insanları 100 metre öteden bile rahatsız etmektedir. Ayrıca kokunun çok sayıda et sineğini cezbettiği saptanmıştır. Et sineklerinin Rafflesia’yı ziyaretleri çiçek açısından çok önemlidir. Sinekler yumurtalarını kokmuş et üzerine koymak isterler. Kokuya yaklaşıp kokmuş et aranırken de erkek çiçeğin polenlerini dişi çiçeğe ulaştırarak tozlaşmayı sağlarlar.

Rafflesia cinsi içinde, toplam 12 tür mevcuttur ve bunlardan Rafflesia arnoldii en büyük çiçeğe sahiptir. Diğer türlerin çiçeklerinin çapları 50-60 cm’yi bulmaktadır. Değişik Rafflesia türleri Wallace hattının batısında yayılmışlardır.

Bazı türler 40 – 50 yıldan bu yana görülmemektedir.

Rafflesia cinsinin iki türü Filipin adalarında yetişmektedir. 6 – 7 türü Sumatra adasında, bir türü Malezya yarım adasında, üçü ise Java arasında yaygındır. Muhtemelen meyve yiyen küçük kemirgenler veya böcek yiyen Tupaia’lar (Maymunsular) böcekli meyvelerini yerken tohumlarını sağa sola saçmakta ve bitkinin yayılmasını sağlamaktadır. Filipinlerde bulunması gereken Rafflesia manillana, Borneo adasındaki R. ciliata, R. witkampii, R. bornesnsis ve Batı Sumatra’da görülmüş olan R. rochussenii, son 40 – 50 yıldan bu yana ne yazık ki yok olmuşlardır. Bu türler üzerinde en modern doğa bilimleri bilgilerinden yararlanılarak yaşam biçimleri ve akrabalık ilişkileri üzerine araştırmalar yürütülmektedir.

Gittikçe büyüyen hurma ağacı ve kauçuk bahçeleri ile bunların yanısıra Malaya, Borneo, Sumatra ve Java adalarında tropik ormanların kesilmesi karşısında, eğer bu gelişme durdurulmayacak olursa, Rafflesia‘ların da tamamen ortadan yok olmaları olasıdır. Bugün için tüm Rafflesia çiçeklerinin teker teker aranması ve bulunduğunda mutlaka korunmaya alınması zorunludur. Rafflesiaların yetiştiği ormanlar birer su rezervidir. Güneydoğu Asya’da bataklık arazilerden en verimli yararlanma biçimi çeltik tarımıdır. Bu üretim için gerekil su kaynakları da yalnız el değmemiş ve iyi korunmuş tropik ormanlar sayesinde el altında bulundurulur.

Halk ve ilgili kuruluşlar bu konuda yapılacak çalışmaların bitkisel yaşam açısından çok önemli olduğunu ve bu gibi olağanüstü canlıların doğada önemli yeri bulunduğunu mutlaka kabullenmelidirler.

Gunung Sago’da Rafflesia arnoldii‘nin tüm varyetelerine rastlamak halâ olasıdır. Eğer büyük çapta Rafflesia popülasyonu koruma altına alınabilirse, tohum dağılımı, tozlanma, leş kokusu sağlamak ve asalak ile ana bitki arasındaki kimyasal ve fizyolojik ilişkiler güncel bilgiler ve yetiler ile gün ışığına çıkarılabilir. Eğer Rafflesia da giderek yok olmakta olan sayısız tropik hayvan ve bitki örtüsü gibi kaybolacak olursa, bundan zarar görecek olan sadece bilim değil, aynı zamanda günden güne yoksullaşan doğadır.

 

 

 

KAYNAK: Cosmos

 

Yazar Hakkında

admin

%d blogcu bunu beğendi: