UP Watch

Erozyon, yüzlerce dönüm tarım arazisini verimsiz hale getiren ve milyonlarca ton toprağın denizlere taşınmasına neden olan büyük bir tehlikedir. Özellikle dağ yamaçlarında su erozyonunun izlerini, derin yarıklar ve toprağın aşınmasıyla ortaya çıkmış çıplak kayalıklar şeklinde her zaman görmek mümkündür. Anadolu çiftçisi, ormanlık alanları kesip tarla şekline dönüştürmekle, bu acıklı manzaranın oluşmasına yardımcı olmaktadır. Üstelik bu yolla kazanılan tarla alanları çok değil 4-5 yıl gibi kısa bir sürede, erozyonun kurbanı olarak, tamamen işe yaramaz hale gelmektedir. Ne yazık ki bu gibi arazilerin yemden ağaçlandırılması ve kaybedilen toprağın kazanılması bu kadar kısa sürede mümkün olamamaktadır. Ağaçlandırma çalışmaları fazlaca masraf ve emek isteyen işler olup, çok uzun zamana ihtiyaç gösterirler. Bu bakımdan erozyon alanlarında  bitkiye ihtiyaç vardır ve özelliklerinden dolayı bu bitki geven olabilir.

Geven (Astragalus gummifer), baklagiller (Legu minosae) familyasına dahil çok yıllık bir bitki olup Anadolu’da yetişen 25 türü mevcuttur. Toprak üstünde çapı 40-50 cm, boyu 20-30 cm olan kümeler halinde yetişen, gövdesi dikenli ve ince yapraklı gösterişsiz bir bitkidir. Genellikle kitre üretiminde ve bazı durumlarda çiftçiler tarafından özel yöntemlerle işlenerek hayvan beslenmesinde kullanılmaktadır.

Anadolu’da yetişen ender bitkilerden olan geven, 300-3200 m arasında yer alan yüksekliklerdeki dağ steplerinde ve yamaç arazilerde yayılmış, yetişme ortamı bulmuştur. Bu bitki en kıraç, en kireçli, en yüksek, en soğuk ve en kurak yerlerde rahatlıkla yetişmekte: hiçbir bitkinin dayanamayacağı zor şartlara kolaylıkla uyum sağlayabilmektedir.

Yapraklarının çok az ve küçük oluşu, su tüketimini en az düzeye indirirken, çok derinlere inen güçlü kök sistemi, zaten çok az olan su ihtiyacını fazlasıyla karşılamaktadır. Gevenin odunlaşmış ve kalınlaşmış esas kökü, yan kökler vermeden bir kazık kök gibi 50-60 cm derinliğe indikten sonra yan kökler vermeye başlar ve bu kökler normal şartlar-da 4.5 m’den daha fazla derinliğe iner. Toprak profilinin uygun olduğu yerlerde bu derinlik 6 m’yi bulmaktadır. Köklerinin böylesine derine inmesi, gevene su sağlamaktan ziyade, toprağa çok sağlam olarak tutunma gibi bir üstünlük sağlamaktadır.

Geven, rüzgarla kolayca dağılmalarını sağlayacak şekilde etrafı tüylerle kaplı, çok sayıda tohum üretmektedir. Ayrıca gövdelerin dikenli oluşu, hatta yapraklarının bile dikensi dallar üzerinde bulunması nedeniyle hayvanlar tarafından yenilmeleri oldukça zordur. Bu özellikleriyle de çok çabuk ve kolayca yayılma imkanı bularak kısa zamanda geniş alanları kaplamaktadır. Tohumunun çok küçük oluşu nedeniyle, çimlenmesi için çok az bir toprak yeterli olmakta, bir kaya kovuğunda bile rahatlıkla çimlenebilmektedir. Çimlenen tohum, ilk yılda 20 cm’yi geçen güçlü bir kazık kök geliştirmekte, ikinci yılda bu kök 40 cm’ye ulaşmaktadır. Üçüncü yılını doldurmuş bir gevenin ise, yüzey akışlarla topraktan sökülmesi ihtimali yok denecek kadar azdır.

Sayılan bütün bu özellikleriyle sanki erozyona karşı özel olarak donatılmış olan geven, en dik, en kayalık yamaçlarda bile toprak yüzeyini bir zırh gibi örterek aşınmasını önlemekte, kapladığı alanlarda erozyonu 4-5 yıl içinde tamamen kontrol altına almaktadır. Her geven, arkasında kendi kapladığı alanın 2-3 katı kadar toprağı tutabilmektedir. Bir yandan toprağı tutarak taşınmasını önlerken, diğer yandan tutulan bu toprak içinde, özellikle gevenin kapladığı alanda yoğun bir biyolojik hayat aktif hale gelmekte, bu uygun şartlarda çeşitli otsu bitkiler gelişerek, yavaş yavaş vejetatif örtünün oluşması gerçekleşmektedir. Bu süreç devam ederken de çeşitli yollarla gelen ağaç ve çalı tohumları gevenlerin içinde çimlenip gelişmektedir. İşte bu aşamada, çeşitli ağaç tohumları gevenler içine insan eliyle yerleştirilirse, ağaçlandırma işlemi çıplak alanlara göre hem daha kolay hem de daha az riskli bir şekilde gerçekleştirilebilir.

Öylesine mükemmel özelliklere sahip olan geven bitkisi, her yıl denizlere çaresiz sürüklenen milyonlarca tonluk verimli yurt toprağı için tutunacak bir dal olabilir. Gevenin tohumunu dağa taşa serpmek, pek zor bir iş olmasa gerek…

 

 

KAYNAK: Bilim ve Teknik
EROZYON NEDİR? EROZYONDAN KORUNMANIN EN ETKİLİ YOLU GEVEN BİTKİSİ HAKKINDAhttps://i2.wp.com/bilgikapsulu.com/wp-content/uploads/2017/11/erozyon-3.jpg?fit=957%2C613https://i2.wp.com/bilgikapsulu.com/wp-content/uploads/2017/11/erozyon-3.jpg?resize=150%2C150adminNedirSon MakalelerYaşamAstragalus gummifer,erozyon nedir,erozyondan korunmak için ağaçlandırmak çok önemli,erozyondan korunmak için tercih edilen bitki türü,geven bitkinin yapısı,geven bitkisi hangi koşullarda yetişir,geven bitkisi nedir,geven bitkisi nerede yetişir,geven bitkisinin özellikleri,geven bitkisinin toprağı tutma özelliğiErozyon, yüzlerce dönüm tarım arazisini verimsiz hale getiren ve milyonlarca ton toprağın denizlere taşınmasına neden olan büyük bir tehlikedir. Özellikle dağ yamaçlarında su erozyonunun izlerini, derin yarıklar ve toprağın aşınmasıyla ortaya çıkmış çıplak kayalıklar şeklinde her zaman görmek mümkündür. Anadolu çiftçisi, ormanlık alanları kesip tarla şekline dönüştürmekle, bu acıklı...Bilim Sağlık Yaşam Teknoloji Güncel ve daha fazlası
Aliexpress TR