Güncel Nedir Sağlık

GECE KÖRLÜĞÜ

Tarafından yazılmıştır admin

Gözün loş ışığa hemen uyum sağlayama­ması ve geceleri iyi görememe anlamına ge­len gece körlüğü, ender rastlanan bir hasta­lıktır. Bu hastalıkta gerçek anlamda bir körlük olmaz. Ancak ışık şiddetinin azaldığı ak­şam saatlerinde kişinin görüşü sağlıklı in­sanlara göre azalır.

Gece körlüğünün en sık rastlanan nedeni ise A vitamini eksikliğidir. A vitamini eksikliğine bağlı olarak gelişen ge­ce körlüğünün MÖ. 1500 yıllarından itiba­ren görüldüğü bilinmktedir. Yağda çözünen ilk vitamin olarak bulunan A vitamininin kimya­sal yapısı 1937’de ortaya konuldu. A vitami­ni, gözün parlak ışıktan loş ışığa geçişe uyum sağlaması için oldukça gerekli bir moleküldür. Gözün gerisinde bulunan ve retina de­nilen ağ tabakasında, koni ve çomak biçimli, ışığa duyarlı iki tür hücre bulunmaktadır.

►Ko­ni biçimli hücreler göz dibinin merkezinde daha yoğun bulunur ve esas olarak parlak ışıkla uyarılırlar. Bu hücreler renklerin ve ayrıntıların algılanmasını sağlamaktadır.

►Çomak biçimli hücreler ise, göz merkezinin çevresinde bulunurlar ve gün ışığında neredeyse hiç işlev görmezler. Bu hücreler çok zayıf şiddetteki ışığa yanıt verir ve loş ışıkta bile nesnelerin görülmesini sağlarlar. Ço­mak hücreler, siyah ve beyaz ışığa duyarlı olan “rodopsin” adlı bir molekül içermektedir. Protein yapısında olan rodopsin, loş ışıkta görmeyi sağlar. Bu molekül beyaz ışıkta azalıyor, karanlıkta yaklaşık 30 dakika içe­risinde üretimi artıyor. Rodopsin, skotopsin ve retinal olarak iki kısımdan oluşmaktadır. Retinal’in yapımı için A vitamini gereklidir. Bu vitaminin eksikliğinde, loş ışıkta görmeyi sağlayan rodopsin yapılamaz ve gece kör­lüğü oluşur.

Gece Körüğünün Belirtileri

Hastalığın en önemli belirtisi, loş ışıkta görme keskinliğinin azalmasıdır. Buna ek ola­rak, karanlığa uyum süresi de uzar. Gece görüşüne uyum çoğu kişide yarım saati bu­lurken hastalığı bulunan kişilerde daha uzun sürmektedir. Gece körlüğü olanların gün ışığında yakınmaları olmaz. Bu kişiler, geceleri normalden daha az uzaklığı ve daha az ayrıntıyı görürlar. Bu durum, özellikle gece araç kulla­nırken önem kazanmaktadır. Örneğin, yaklaşan bir arabanın farlarını iyi seçebilir ama araba geçtiğinde karanlığa uyum göstermesi daha uzun sürer ve bir süre için yalnızca önün­deki kısa bir uzaklığı seçebilir. Bu neden­le, gece körlüğü tehlike yaratabilmektedir.

Gece Körlüğünü Önlemek İçin Ne Yapılmalı?

Gece körlüğünü önlemenin en önemli yolu dengeli beslenmedir. A vitamini hayvan­sal besin ürünlerinde retinol, retinal alde­hit ve retinoik asit şeklinde bulunmaktadır. Ay­rıca, sarı ve yeşil sebzelerde bulunan beta­karoten, provitamin A olarak adlandırılır ve A vitamini etkisi gösterir. Besinlerle alınan A vitamininin emilimini diyetteki protein ve yağ oranı önemli ölçüde etkilemektedir. Besin içerisindeki protein ve yağ ora­nı arttıkça A vitamini emilimi de artacaktır. Yetersiz beslenen kişilerde ise A vitamini eksikliği daha sık görülür. A vitamini esas olarak karaciğerde depolanmaktadır. Kara­ciğer depoları yetersiz olan yeni doğan be­beklerde, bu vitaminin en önemli kaynağı ise anne sütüdür. A vitamini eksikliği için en fazla risk altında bulunan gruplar, büyüme­nin hızlı olduğu ve günlük ihtiyacın arttığı 5 yaş altı çocuklar ve lohusalardır. Düzenli ve dengeli beslenen kişilerde ve bu annelerin bebeklerinde A vitamini normal düzeylerde bulunur. A vitamini eksikliği tespit edi­len kişilerde en kısa sürede A vitamini te­davisi başlanılmalı ve dengeli beslenmeye dikkat edilmesi gereklidir.

 

Kaynak:
Bilim ve Teknik/Doç.Dr.Ferda Şenel
http://biyolojiegitim.yyu.edu.tr/k/Ro/index.htm
http://en.wikipedia.org/wiki/Rhodopsin

Yazar Hakkında

admin

%d blogcu bunu beğendi: