Son Makaleler Tarihçe

HİTİT GASIP KRALLAR DÖNEMİ (M.Ö. 1590- 1560)

Tarafından yazılmıştır admin

I.Hantili: Hantili döneminde ülke karışıklıklar içindeydi. Doğudan Hurrilerin ve kuzeyden Kaşkaların saldırıları başkenti muhasara edecek düzeye gelmiştir. Hurrilere karşı yapılan bir seferde; Hurriler kraliçe ve oğullarını tutsak ederek Şugziga kentinde öldürmüşlerdi. Kaşka saldırıları başkent Hattuşaş’a ulaşmıştı. Hantili, bunlardan korunmak için, başkentin etrafını surlarla çevirtmişti.

Yönetimi boyunca rahat yüzü görmeyen Hantili, yaşlandığında veli­aht oğlu ve Murşiliş’i öldürmede suç ortağı olan damadı Zidanta’nın işbirliğiyle tahtından indirilerek öldürülmüştür. Yerine damadı Zidanta geçti.

I.Zidanta: Hurri saldırılarının sürdüğü bu dönemde, Hurriler Çuku­rova’yı işgal ederek, burada “Kizzuvatna Krallığı”ni kurdular. Bunun üze­rine Zidanta Kizzuvatna kralı Pallia ile bir barış imzalamak zorunda kaldı. Torosların, iki devletin doğal sınırları olduğu sanılmaktadır. Zidanta’nın saltanatı uzun sürmemiş, O da öz oğlu tarafından öldürülmüştür. Yerine oğlu Ammunaş tahta çıktı.

I.Ammunaş: Telepinuş fermanında, kayınpederi Ammunaş dönemi hakkında, çok az bilgi bulunmaktadır. Onun dönemi kıtlık içinde geçmiştir. Telepinuş onun tek kızı İştapariaş ile evlenmişti. Ammunaş’ın yerine oğlu Huzziya tahta çıktı.

I.Huzziya: Telepinuş, Huzziya’nın kendisini bir komplo ile öldürmek istediğini iddia edip, O’nu Pankuş mahkemesine vermiştir. Aslında Telepinuş kayınbiraderi hakkında bir entrika düzenlemiş olmalıdır. Çünkü kral olan birisi nasıl olup da, tahtta olmayan birisine entrika düzenlesin.

Telepinuş (M.Ö. 1510 -1485): Kayınbiraderi Huzzia’yı Pankuş’un desteği ile tahttan uzaklaştıran Telepinuş, yerini sağlamlaştırmak için bir ferman ya­yınlamıştır. Bu fermanda başlangıçtan Telepinuş’a kadar Hitit tarihi anla­tılmış ve kral olmanın şartları vurgulanmıştır. Bu belgede Telepinuş, “Erkek çocuk yoksa ölen kralın kızı bir kocaya verilsin, o kral olsun” diyerek, kendi konumunu sağlamlaştırmak istemiştir. Bu dönemdeki karışıklıklar Hurri saldırılarının sürdüğünü göstermektedir. Bu sırada Telepinuş Kizzuvatna kralı İşput-ahşu ile bir antlaşma yapmıştır.

Telepinuş’un ölümünden, imparatorluk dönemine kadar süren, ka­ranlık dönem hakkında; kurban listeleri, bazı antlaşma metinlerinin parça­ları, mühür baskıları gibi, geniş bilgiler içermeyen belgelerin yardımı ile bazı boşluklar doldurulabilmektedir. Tam bir tarihsel köprü kurulamayan bu “Ara Dönem”e, kimi tarihçiler “Orta Hitit Krallığı” adını vermiştir.

Boğazköy’de bulunan “E” kurban listesinde (KBo II 15): 1- Alluwamna, 2- Hantili, 3- Zidanta ve 4- Huzziya isimleri sıralı bir şekilde geçmektedir. Bu listeden başka, Alluwamna ve Huzziya’ya ait Tabama mü­hürleri bulunmuştur.

Büyük Tapınakta bulunan tabletler arasında, Büyük Kral Taharwaili’nin Kizzuvatna kralı Eheya ile yaptığı anlaşmaya ait bir parça bulunmuştur. Tabama mühürleri, daha çok Orta Krallık döneminde görül­düğünden, Taharwaili bu döneme konmaktadır.

Eskiçağ Uygarlıkları

Yazar Hakkında

admin

%d blogcu bunu beğendi: