Bilim Nedir Son Makaleler

HÜCRELERİ BİRBİRİNE BAĞLAYAN YAPILAR NELERDİR

Tarafından yazılmıştır admin

HÜCRELERİ BİRBİRİNE BAĞLAYAN DEĞİŞİMLER NELERDİR

Bölünen hücrelerin  bir birlik ya da doku oluşturmaları hücre adezyon molekülleri veya integrin denilen transmembran proteinleri tarafından sağlanır. Epitel dokularında hücreleri bir arada tutan integrinlerdir. Komşu örtü epitel hücrelerinin apikal uçları arasında bulunan koyu çizgiye terminal bar denir. Bazı hücre türleri bunlardan başka hücre bağlantıları’na sahiptirler. Bu hücre bağlantıları ise şunlardır:

  1. ZONULA OKLUDENS:

  • Tek katlı ve birçok çok katlı epitel hücreleri ile bez epitel hücreleri arasında glikokaliks içeren bir mesafe bulunur.
  • Terminal barın en üstünde bulunur.
  • Lümenden zararlı madde geçişini engeller.
  • Hücreyi kemer tarzında kuşatır.
  • Komşu hücre membranlarının dış yaprakları daralan aralığa tamamen kaptır.
  • Bu kaynaşmayı, her iki membrandan gelen transmembran molekülleri sağlar.
  • Terminal barın bu kısmına zonula okludens
  • Komşu membranlar sıkı biçimde kaynaştıklarından bu bağlantı yerlerine tight junction

 

  1. ZONULA ADERENS:
  • Zonula okludenslerin hemen altındadır ve hücreler arasındaki mesafe daha fazladır.
  • Sıkı bağlantı altında apikale yakın konumda bulunur.
  • Epitel hücrelerde adezyon kuşağını oluşturur.
  • Hücreleri kemer gibi sarar.
  • Aktin flemanları vardır.
  • Bu bölgede hücre membranları birbiriyle kaynaşmaz.
  • Hücrelerin bu bölgede birbirine tutunmasını sağlayan. Apikal sitoplazmanın terminal web bölgesinden gelen aktin türünde mikroflamanlardır.

 

       3.MAKULA ADERENS (DEZMOZOM):

  • Dezmozom olarak da adlandırılır.
  • Zonula okludens ve aderenslerin altındadır.
  • En bol olarak spinozum hücrelerinde bulunur.
  • Hücreleri çepeçevre sarmayıp, lokal olarak yerleşmişlerdir.
  • Dezmozom bölgesinde hücre membranlarının sitoplazmaya bakan yüzlerine yoğun bir madde yerleşmiş bir plak oluşturmuştur. Buna tutunma plağı denir.
  • Komşu hücreler arasında en kuvvetli bağlantı kompleksidir.
  • Dezmozomlar hücre iskeletini oluşturan filamanlara tutunma yeri olarak hizmet eder.

 

  1. HEMİDEZMOZOMLAR:
  • Dezmozomların birer yarımlarının yapısına sahiptir.
  • Epitel hücreler ile bazal laminanın temas bölgelerinde bulunur.
  • Çok katlı epitel dokularında bazal hücreler alttaki bazal laminaya hemidezmozomlarla tutunmuşlardır.
  • Hem hücre iskeletinin bazaldaki tutunma yerleri olarak görev yaparlar, hem de bazalda hücre zarının alttaki bazal laminaya bağlanmasını sağlar (bazal membrana, bağ dokuya bağlanmaktadır).

 

  1. GAP JUNCTİON’LAR:

 

 

  • Odaklar halindedirler (lokal).
  • Embriyonel hücrelerde yaygın olarak görülür.
  • Tüm hayvan türlerinde ve birçok dokuda görülür.
  • Epitel hücrelerden başka karaciğer, kas, sinir hücrelerinde  bulunur.
  • Hem madde alış verişini sağlar, hem de elektriksel uyarıların aktarımını sağlar
  • Hücreler arası haberleşmeyi madde aktarımı yoluyla yerine getirirler.
  • Hücre zarları arasındaki alanda integral proteinler özel biçimde organize olarak konekson denilen sıralar halinde porlar oluştururlar.
  • Transmembran proteinlerinden oluşur.
  • Önemli fonksiyonu ise iyonların ve suda çözünen küçük moleküllerin hücreler arası iletimidir.
  • Sinir hücreleri ile kalp kasını ve düz kasları oluşturan hücreler arasında da bulunur.
  • Düz kas hücreleri birbirleri ile gap junction üzerinden bağlanırlar.
  • Geçirgenlik derecesini Ca iyonları ayarlar.
  • Araya sinirsel bir uyarıcı girmeden, elektriksel uyarımların hücreden hücreye geçmelerini sağlar. Bu nedenle gap junction’lara elektriksel sinaps da denilir.

 

  1. LATERAL UZANTILAR:
  • Terminal barın altında bulunur.
  • Kutuplaşma gösteren hücrelerde görülür.
  • Tek katlı yassı epitel, endotel ve mezotel hücreleri karşılıklı olarak sitoplazma uzantıları ile birbirlerine bağlanırlar.
  • Hücre yüzeyinin genişlemesini sağlar.
  • Madde alış-verişinin çok kuvvetli olduğu yerlerde bulunduklarından madde transferlerinde görev alırlar.

 

 

 

 

Yazar Hakkında

admin

%d blogcu bunu beğendi: