Son Makaleler Tarihçe

HURRİ MİTANNİ DEVLETİ

Tarafından yazılmıştır admin

M.Ö. 3 bin yılın sonlarında Kuzey Mezopotamya’da yerleşmiş olan Hurri beylikleri M.Ö. 16 yüzyılda büyük bir beyin etrafında siyasal bir yapılanma yoluna gittiler. Hitit kralı I. Murşiliş M.Ö. 1595 (1531) Kuzey Suriye üzerinden Babil’e sefer yaptığında karşısında büyük bir savunma ile karşılaşmamıştı. Ancak Murşiliş’in Babil dönüşü bir saray entrikası ile öldü­rülmesi Hitit devletinin siyasi bir zaaifiyet görmesi üzerine doğudan Hurri kavimleri de Hitit devletine saldırıya geçmişlerdi. Bu dönemde Kuzey Suriye’de Hurilerin güçlendiği görülür. Kaynaklarda Hurilerin kurdukları devletten Mitanni olarak söz edilmektedir. Böylece Kuzey Suriye Mısır-Hitit çatışmalarının yanında Mitanni devletininin de çıkar alanına girmiş oldu. Üç büyük devlet bölgedeki çıkar kavgasını kazanabilmek için küçük beylik­lerle sürekli ittifak arayışlarına girmiştir. Doğudaki Asur kenti Mitanni’nin çıkar alanında yer almasından dolayı bu kavgalardan pek etkilendiği söyle­nemez.

Bu dönemde Asur’un oldukça rahat olduğu ve Asur kralı III. Puzur Asur’un Mezopotamya’nın güneyindeki Karduniaş ile antlaşma yaptığı görülür. M.Ö. 1421 yılında Mitanni kralı Sauştatar Asur üzerine bir sefer yapıp altın ve gümüş kaplamalı bir büyük kapıyı Mitanni’nin başkenti Waşşugani’ye götürmüştür. Ancak M.Ö. 14 yüzyılların başlarında Mitanni’de veliaht kavgaları başlamış bölgede çıkarı olan Hitit ve Asurlular karşı taraflardaki veliahtları desteklemiştir. Sonuç olarak Hititler öldürülmüş olan kral Tuşratta’nın yasal halefini destekleyerek bir süre Mitanni’nin Hititlere bağlı kalmasını sağlamışlardır. Bu durum Asur’un Mısır firavunlarına yaklaşma çabasına dönüşmesine yol açmaktaydı. Bu konuda I. Asur-Uballi’in III. Amenophis ve IV. Amenophis’e (Akhnaton) yazdığı Teli- el Amama’daki mektuplardan alaşılmaktadır.

M.Ö. 13. Yüzyılın başında Asur’un kuzey Suriye’deki etkisi giderek arttı. I. Adadnirari’ye ait belgelerden Mitanni üzerine yapılan seferlerde daha önceki Hitit varlığının sarsıldığı görülür. III. Murşiliş’in Asur’a karşı yazdığı hiddet dolu mektuplarına karşı amcası III. Hattuşiliş’in daha ılımlı bir diplomasi kullandığı görülür. Ege Göçleri sonunda Hitit devletinin yıkılması ile bölgede Asur nüfuzu giderek güçlenmiştir. Bölgedeki geç Suriye-Hitit devletleri Asura ba­ğımlı birer A haline getirilmiştir.

 

Yazar Hakkında

admin

%d blogcu bunu beğendi: