Günümüzde Kan Yağları Yükselmesinin Damar Sertliğine Neden Olduğu, Bunun da Hayvansal Yağ Yemekle ilgili Olduğu Çok Konuşu­lan Bir Konu. Nedir Bu “Kan Yağları”?

VLDL’nin yapısı

Kan yağları deyince başlıca iki maddeyi anlı­yoruz: Kolesterol ve trigliserid. Birkaç terim daha var; kolesterol artışı LDL (low density lipoprotein = yoğunluğu düşük, yağlı protein), trigliserid ar­tışı VLDL (very low density lipoprotein = çok dü­şük yoğunluklu yağlı proteinler) artışına eşlik eder. Dolayısıyla kanda LDL ve VLDL artışı da risk fak­törüdür. Pratikte kolesterol ve trigliserid ölçülür; LDL ve VLDL araştırma amacıyla ölçülmektedir. Yaş ilerledikçe kilo ve kan yağları artmaya eğilim gösterir, göbek salanlarda kanda insülin artar (do­kuların insüline direnç kazanması nedeniyle), in­sülin artışı ise karaciğerde LDL ve VLDL sentezi­ni artırır; sonuç kan yağlarının artışıdır. Kanda trigliseridce zengin lipoproteinlerin (VLDL) artışı, kan­da kolesterol artışına da neden olmaktadır. VLDL, karaciğerde yapıldıktan sonra yağ dokusu ve kas­larda LDL’ye (kolesterol) dönüşür.

Kanda gerek kolesterol, gerek trigliserid artı­şının koroner kalp hastalığı riskini arttırdığı kesindir. Kolesterolü % 265 mg’ı aşanlarda koroner kalp hastalığı, kolesterolü % 220 mg altında olanlara gö­re 5 kat daha sık görülmektedir. Trigliserid artışı da hem kolesterolü artırdığı için, hem de kendi başına bir risk faktörüdür. Kan yağlarının özellikle 50 yaş altındaki bir insanda yük­selmesi risk faktörüdür, 50 yaşın altında miyokard enfarktüsü geçiren erkeklerin yarısında, kadınların­sa üçte ikisinde kan yağları artmış bulunur. Buna kar­şı 70 yaşın üzerinde enfarktüs çok sıksa da buna kan yağlarının artışı eşlik etmez; kısacası her iki cinste de yaş ilerledikçe enfarktüs ile hiperlipidemi arasın­daki paralellik azalmaktadır. Bundan çıkan anlam şu­dur: Kan yağlarının artışı ne kadar genç yaşta beli­rirse, o kadar sıkı bir tedaviye alınmalıdır. Kalıtsal hiperlipidemiler çocuklukta bile enfarktüsten ölüme yol açabilir.

Kan yağları yüksek bulunanlarda doktor, birçok nedeni araştırmak zorundadır; şeker hastalığı, tiroid bezinin az çalışması, böbrek hastalığı (üremi, nefrotik sendrom), safra yollarının tıkanmasına bağlı sa­rılık, bazı ilâçların alınmakta oluşu (doğum kontrol hapları, kadınlık hormonu östrojen, kortizon benzer­leri, bazı tansiyon ilâçları), kilo alış, aşırı hayvansal yağlı diyet, aşırı alkol alınması, ailede kan yağları­nın yüksek oluşu (kalıtsal hiperlipidemilerde deride ve kas kirişlerinde xanthoma denen sarı, yağlı şiş­kinlikler, pankreas iltihabı-pankreatit- ve tekrarlayan karın ağrıları olur; anne ve/veya babada çok genç yaşlarda (20-30 yaş) kan yağları yüksek bulun­muştur).

65 yaşın altında kan kolesterolünün % 240 mg ve trigliseridin % 250 mg üzerinde oluşu mutlaka tedavi gerektiren bir durumdur. Kolesterolün % 300 mg ve trigliseridin % 500 mg üzerinde oluşu, hemen daima kalıtsal hiperlipidemi belirtisidir. Bu durumda ebeveynin ve kardeşlerin kan yağlarına da bakılmalıdır. Yeri gelmişken belirtelim ki, maymunlarda kan kolesterolünü yükseltici bir diyet vererek damar sertliği oluşturulabilmektedir.

Kan Yağları Yüksek Olanlar Nasıl Bir Diyet İzlemelidir?

Böyle bir diyetin esasları şunlardır;

1) Hasta şişmansa mutlaka normal kiloya indirici bir zayıflama rejimi uygulanmalıdır.

2) Hayvansal yağlar yasaklanmalıdır.

3) Bitkisel yağlar günde 60 ml (4 çorba kaşığı) alınmalıdır (ne daha az, ne daha çok).

4) Trigliseridler yüksekse alkol yasaklanmalıdır.

5) Kan plazması trigliseridlerin aşırı artışı nedeniyle süt görünümünde ise, günlük yağ alımı 15 gr’a indirilmelidir; bunun 5 gr’ı bitkisel yağ, 10 gr’ı hayvansal yağ olmalıdır.

6) Birdenbire aşırı unlu ve şekerliler yenmesi, kan yağlarını daha da artırıcı etki yapar, bundan kaçınılmalıdır.

7) Kepek, tahıl (özellikle yulaf), baklagiller, sebzeler (özellikle çiğ havuç) ve meyveler (çiğ ve mümkünse kabuğu ile yenilerek) gibi bağırsakta posa bırakıcı besinler fazla yenmelidir. Kepek BRAN FLAKES (kepekli kahvaltı gevreği), yulaf OATMEALS adıyla hazır alınabilir; ayrıca kepekli bisküviler, yulaftı bisküviler ve kepek ekmeği vardır. Kepek tozu çorbalara eklenebilir.

 

KAYNAK: Bilim ve Teknik

 

KAN YAĞLARI NEDİR? KAN YAĞLARI YÜKSEK OLANLAR NASIL BİR DİYET İZLEMELİDİRLER?https://i0.wp.com/bilgikapsulu.com/wp-content/uploads/2017/04/KAN-YAĞLARI.jpg?fit=631%2C578https://i2.wp.com/bilgikapsulu.com/wp-content/uploads/2017/04/KAN-YAĞLARI.jpg?resize=150%2C150adminGüncelSağlıkYaşamdamar sertliği,hiperlipidemi,KALITSAL HİPERLİPİDEMİ BELİRTİSİ,KAN YAĞLARI NEDİR,KAN YAĞLARININ YÜKSELMESİ,Kan Yağları Yüksek Olanlar Nasıl Bir Diyet İzlemelidir?,KANDA KOLESTEROL ARTIŞI,KOLESTEROL ve TRİGLİSERİD,KORONER KALP HASTALIĞI,LDL NEDİR,MUTLAKA TEDAVİ GEREKTİREN DURUMLAR,TRİGLİSERİD ARTIŞI,VLDL NEDİRGünümüzde Kan Yağları Yükselmesinin Damar Sertliğine Neden Olduğu, Bunun da Hayvansal Yağ Yemekle ilgili Olduğu Çok Konuşu­lan Bir Konu. Nedir Bu “Kan Yağları”? VLDL'nin yapısı Kan yağları deyince başlıca iki maddeyi anlı­yoruz: Kolesterol ve trigliserid. Birkaç terim daha var; kolesterol artışı LDL (low density lipoprotein = yoğunluğu düşük, yağlı protein), trigliserid ar­tışı VLDL...Bilim Sağlık Yaşam Teknoloji Güncel ve daha fazlası