Bilim Sağlık Yaşam

KOLLAJEN VE VÜCUT

Tarafından yazılmıştır admin

Kollajen, ciltte, kemiklerde ve vücuttaki bağ dokusunda bulunur ve yapısal destek, mukavemet ve elastin derecesi sağlar (elastin ile kombinasyon halinde). Özellikle, kollajenler, vücut dokularının fiziksel özelliklerini belirleyen karmaşık bir makromoleküller ağı olan hücre dışı matriste bulunur.

Cildin orta katmanında (dermis) kollajen, üzerine yeni hücrelerin büyüyebileceği bir elyaf ağı oluşturmaya yardımcı olur. Ölü cilt hücrelerinin yenilenmesi ve restorasyonu için kollajen de gereklidir. Bazı kollajenler vücuttaki böbrekler gibi narin organlar için koruyucu örtüler olarak da işlev görürler.

Kollajen çeşitli hücreler tarafından salgılanır, ancak öncelikle bağ dokusu hücreleri tarafından salgılanır.

6 Yaşındaki Çocuğun Kollajen Yapısı

90 Yaşındaki Kişinin Kollajen Yapısı

Kollajen sentezi 40 yaş civarında azalmaya başlar ve kadınlarda menopozdan sonra kollajen sentezinde dramatik bir düşüş görülür. 60 yaşına gelindiğinde tipik olarak kollajen üretiminde belirgin bir düşüş olur. Azalan kollajen sentezi, cildin yapısal bütünlüğünü azaltır ve sarkma, ciltte çizgi ve kırışıklık oluşumu ve eklemlerdeki kıkırdağın zayıflamasına yol açar.

Kollajen Sentezi

Tüm moleküller gibi kolajen de hücre içinde sentezlenir. Ancak bu devasa protein, sentezden sonra pek çok aşamadan geçer ve değişime uğrar. Kollajen sentezlendikten sonra lif, ağ veya kullanılacağı diğer amaçlara göre yeniden düzenlenir. Fazlalıklar kesilir ve zincirlere yeniden şekil verilir. Ayrıca zincirler arası etkileşimi artırmak için bazı eklemeler de yapılır. Kollajen, mekanik olarak bilinen en dayanıklı biyolojik moleküldür. Sahip olduğu dayanıklılık yapısal organizasyonundan kaynaklanır. Kollajen zincirleri arasında kollajene özgü özel çapraz bağlar vardır. Bunlar kollajene ek dayanırlık sağlar. Topuğun arkasında yer alan aşil tendonda olduğu gibi, gerilmeye karşı dirençli olan kollajen liflerinde zincirler arası çapraz bağ sayısı hayli fazladır. Bağların oluşumunu sağlayan özel biyolojik katalizörlerin (enzimler) çalışabilmesi için vitaminlere (C vitamini) ve eser elementlere (bakır) gerek vardır. C vitamini eksikliğinde kollajen sentezi baskılanır ve azalan kollajenin yerine yenisi yapılamaz. 18. yüzyıla kadar denizcilerin en önemli hastalıklarından biri de diş eti kanamasıyla kendini belli eden iskorbüt hastalığıydı. Ölümcül olan bu hastalıkta C vitamini eksikliği vardır. C vitamini eksik olunca kollajen liflerinin arasında ki çapraz bağlar oluşmaz ve sonuçta kollajen kendisinden beklenen yapısal işlevleri yerine getiremez. Damar duvarlarındaki en önemli yapılardan biri de kollajendir. C vitamini eksikliği nedeniyle yapısı bozulan damar duvarlarındaki sorunların kanamaya yol açması doğal. İskorbütte sadece damar duvarında değil, yara iyileşmesinde de sorunlar görülür ve kollajenin bulunduğu pek çok başka doku da etkilenir. İskorbüt, sağlıklı kollajen için sağlıklı beslenmenin ne kadar önemli olduğunu gösteren iyi bir örnek.

Kollajen Tıbbi Kullanımı

Kollajen rezorbe edilebilir (parçalanabilir ve vücut tarafından asimile edilebilir), işlevsel olarak çeşitlidir ve doğal olarak oluşur. Bu, kollajenin birkaç farklı tıbbi uygulamaya sahip olduğu ve çeşitli tıbbi cihazlarla kullanılabileceği anlamına gelir.

  • Cilt dolgu

Kollajen enjeksiyonları cildin dış hatlarını iyileştirebilir ve çöküntüleri doldurabilir. Kollajen, yüzdeki çeşitli çizgileri, kırışıklıkları ve keskin olmadığı sürece yara izlerini kaldırmak için kozmetik olarak kullanılabilir.

  • Yara sargıları

Yara iyileşmesinde, kollajen yeni cilt hücrelerini yara bölgesine çeker, iyileşmeyi hızlandırır ve yeni dokunun gelişimi için bir platform sağlar. Bu nedenle, kollajen sargılar, aşağıda belirtilen bazı yaraların iyileşmesine yardımcı olmak için kullanılır:

►Kronik iyileşmeyen yaralar

►Granülasyon veya nekrotik yaralar

►Kısmi ve tam yaralar

►İkinci derece yanıklar

►Deri bağışı ve cilt nakli

  • Yönlendirilmiş doku jenerasyonu

Özel tip hücre büyümesini desteklemek için periodontal ve implant tedavisinde kollajen esaslı zarlar kullanılır.

  • Osteoartrit tedavisi

Kollajen takviyeleri veya formülasyonları, osteoartrit tedavisinde faydalı olabilir. Bazı denemelerde bir miktar ağrı azalması sağladığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, diğer denemelerde, kollajen takviyelerinin ve formülasyonlarının kullanılması, herhangi bir ilave yarara yol açmadığı bulunmuştur.

  • Cilt canlandırma

Kremler ve tozlar dahil olmak üzere kollajen içeren birçok ürün, cildi canlandırmak için kullanılır. Ancak, bu ürünlerin vücuttaki kollajen seviyelerini yükseltmenin yolları olarak pazarlanmasına rağmen, kollajen molekülleri deriden absorbe edilemeyecek kadar büyüktür.

Bu ürünlerin, bulundukları yerlerde sağladıkları faydalar, muhtemelen nemlendirici etkilere bağlı olabilir, ancak cildi güçlendirmez veya deride kollajen konsantrasyonunu doğrudan arttırmazlar.

 

KAYNAK:
Livestrong Collagen Effects, accessed 14 November 2014
The collagen family , Sylvie Ricard-Blum, Cold Spring Harb Perspect Biol
Section 22.3, collagen: the fibrous proteins of the matrix , H. Lodish, et al., Molecular Cell Biology

 

 

 

 

 

Yazar Hakkında

admin

%d blogcu bunu beğendi: