Son Makaleler Tarihçe

LİDYA KRALLIĞI (M.Ö. VI. YY.)

Tarafından yazılmıştır admin

Kimmerlerin Friglerin başkenti Gordion’u yağmalaması ve tahrip etmesiyle Batı Anadolu’da Lidya egemenliğini görmekteyiz. Lidyalılar ülkelerinden Kimmerleri çıkardıktan sonra Gediz ve Küçük Menderes vadileri merkez olmak üzere bir krallık kurdular. M.Ö. 6. yy. da Lidya Devleti do­ğuda Kızılırmak ve güneyde Toroslara kadar genişlemişti.

Lidya’nın başkenti bugünkü Manisa Salihli yakınlarında Sardes idi. Herodot sayesinde Lidya tarihi hakkında ayrıntılı bilgiler elde edebilmekte­yiz. Başlangıçta Atyad ve Heraklid (Tylonid) Sülâlelerinin yönetiminde bulunan Lidyalılar daha sonra Mermnad Sülâlesinin yönetimine geçmiştir. Mermnad Sülalesinin ilk kralı Gygestir.

Gyges (M.Ö. 687-645):

Gyges Grekler’in Mirsilus dedikleri Sard kralı Kandaules’i öldürerek tahtı ele geçirmişti. Gyges, Kimmeler’e karşı Asurlular’dan yardım istemiş­ti. Fakat Asur kralı Assurbanipal’in Kimmerlerle anlaşması üzerine, O da Mısır kralı I. Psammetik ile anlaşmak yoluna gitmiştir. Mısırlıların Asurlulara karşı isyanında, onları desteklemek için Batı Anadolu’dan asker göndermiştir.

M.Ö. 645 yılında Kimmerler’e karşı yaptığı savaşta ölen Gyges hak­kında, Asur kralı Assurbanipal’in yıllıklarında, cesedinin Kimmerler tara­fından sürüklendiğini ve memleketinin istila edildiği anlatılmaktadır. On­dan sonraki dönem karışıklıklar içinde olsa da, yine onun soyundan gelen krallar Lidya devletinin Pers istilasına kadar varlığını sürdürmüşlerdir. Gyges’in yerine oğlu Ardys geçti.

Ardys (M.Ö: 668- 627):

M.Ö. 639 yılında Kimmerler ile kuzey batı kökenli Trerler ittifakı Sardes’i muhasara ederek yağmaladılar. Sardes tümüyle Kimmerler’in eline geçmemiş, kentin yüksek kalesi ele geçirilememiş olmalıdır. Çünkü Ardys’in Kimmerlerin çekilmesinden sonra İon kentlerine saldrıları görülür. Miletos’a yaptığı saldırılar oğlu Sadyattes zamanında da devem edecektir. Ancak bu savaş bir sonraki kral Alyattes zamanında sona erecektir.

Sadyattes (M.Ö. 627- 613) ve O’nu da oğlu Alyattes (M.Ö. 613- 561) iz­ledi. Bu kez Lidya’nın karşısında M.Ö.612 yılında Asur İmparatorluğuna son vererek batıya yönelerek yeni topraklar kazanmak isteyen Medler vardı. Medler M.Ö. 590 yılında Kızılırmak’a kadar dayanmıştı.

Lidyalılar ve Medler arasında Halys (Kızılırmak) kıyısında beş yıl süreyle yapılan savaş bir güneş tutulması ile sona ermişti. Miletli Thales’in çok önceden haber verdiği, M.Ö. 28 Mayıs 585 güneş tutulması savaşını bit­mesine vesile olmuştu. Bu devletler güneş tutulmasını, savaşın yapılmasını istemeyen tanrıların bir uyarısı olarak görüp barış imzalamışlardı. Barış sonunda iki devletin sınırı Kızılırmak olacaktı. Ayrıca simgesel olarak Alyattes’in kızı ile Med kralı Kyaksares’in oğlu Astyages evlendirilmiştir. Bu barış sözleşmesinde Kilikialı Syennesis ve Babilli Labynetos iki taraf arasında aracı olmuşlardı.

Alyattes’i izleyen Kroisos tahta çıktığında 35 yaşlarındaydı. Herodot’un belirttiğine göre atadan kalma orta halli imparatorluğunda, Kilikia ile Lykia dışında “Halys’ün (Kızılırmak) içinde kalan Küçük Asya uluslarının hepsi vardı; dışta kalanları da dağlar koruyordu”

Kroisos:

M.Ö. 561- 546: Kendisinden önceki krallar gibi, hemen Grek kentleri­nin bağımlılığını güvence altına almaya girişti, ancak onun bu girişimi insanda Kroisos’un öncülleri gibi kıyıcı olmadığı, gerçekte de simgesel bir direnişle karşılaştığı izlenimini bırakmaktadır. Kroisos, Efesosluların tanrıçasının gönlünü alabilmek için, Kimmerlerin yüz yıl kadar önceki saldırısından beri onarımı süren, tapınağın onarımını yaptırmak için yardım etmiştir. O, Grekler tarafından zenginlik ve cömertliğiyle tanınıyordu.

Onun Delphoi ve öteki Grek bilicilik (kehanet) ocaklarına sunduğu hediyeleri göz önünde bulundurursak bu zenginlikte kuşku yoktur.

İran’da Medler’in yerine geçen Persler Anadolu’yu istilaya başlamışlardı. M.Ö. 547 yılında Lidya ve Pers güçleri Kızılırmak kıyısında karşılaştılar. Kışın yaklaşması üzerine Lidyalılar geri çekildi. Başlarında Kyros’un bulunduğu Pers güçleri gizlice Lidyalılar’ı izledi. Sardes’e gelen Persler kenti kuşattılar. On dört günlük bir kuşatma sonunda Lidya Persler’in eline geçti. 546 yılında Persler’e geçen Anadolu Büyük İskender’in Anadolu’yu ele geçirişi olan M.Ö. 330 yılına kadar onların egemenliğinde kalacaktır.

Eskiçağ Uygarlıkları

Yazar Hakkında

admin

%d blogcu bunu beğendi: