Mikroskop Yunanca’da küçük görünüş anlamına gelir. Mikroskop, çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük olan nesneleri mercekler yardımı ile büyüterek incelememizi sağlar. Mikroskop, birçok alanda kullanılmaktadır; genetik, jeoloji, arkeoloji, sanayi, menakür ve kriminalistik gibi. Mikroskop dünyamızın detaylarını inanılmaz bir şekilde gün yüzüne çıkarır. Elektron mikroskobunda, elektronları yönlendirmek için elektromanyetik lensler kullanılır. Cisimden saçılan elektronların görüntülenmesi üzerine kuruludur ve sonuçta aydınlatıcı ve şaşırtıcı keşifler yapabilmemize imkan sağlamaktadır. Elektron mikroskobu sayesinde elde ettiğimiz görüntülere baktığımızda bu aletin bilim için önemini anlamaya başlarız.

 İtalya 1286

Floransa’da Sandro di Popozo, dünyanın ilk gözlük camını icat etmiştir. Görüntüyü yaklaşık 10 katı kadar büyütebilen basit bir lens kullanılmıştır. Böylelikle küçük bir böceği daha yakından görebilme imkanı elde edilmiştir. O dönemde gözlüğe “pire camı” takma adı verilmiştir. Bu yeni büyütücü gözlükler oldukça popüler olmuştur. Ama 300 yıl sonra bir genç bu keşfi bir adım daha ileriye taşımayı başarmıştır.

Middleburg, Hollanda, 1590

Zacharias Janssen‘in,  babasıyla birlikte çalışan bir lens yapımcısıydı. Eğlence amacıyla baba oğul birkaç lensi üst üste bir tüpe koymuşlar ve tüpten baktıklarında her şeyi büyüttüğünü fark etmişlerdir. Bu sonuçtan oldukça etkilenmişlerdir. Bu sayede çok objektifli büyüteç konsepti başlamış ve Zacharias Janssen mikroskobu bulan ilk kişi olarak kabul edilmiştir. Ama bu büyüteç tüpleri sadece eğlence için kullanılıyordu, ta ki başka bir Hollandalı bunun bilimsel potansiyelini araştırana kadar.,

Antonie Philips Van Leeuwenhoek ise günümüz mikroskobun ana prensiplerine göre gerçek mikroskobu yapan ve kullanan ilk insandır(16. yy sonlarında). Kesip parlattığı 550 lens üzerindeki çalışması ve keşfi ile birlikte objeleri 270 kat büyütebilmeyi başarmıştır. Leeuwenhoek, mikroskopik canlıları inceleyen ilk bilim adamıdır ve çalışmalarıyla bakteriyi keşfetmiştir. 1665 yılında ise Robert Hooke, ölü mantar hücrelerinden yola çıkarak daha gelişmiş bir mikroskop yapmayı başarmış ve hücreyi keşfetmiştir.

Robert Hooke’un mikroskobu
Robert Hooke’un incelediği mantar hücreleri

Lakin mikroskop ışığı biraz sorun oluşturuyordu, daha yakından bakmak için biraz daha üstün bir teknoloji gerekliydi. 1879 yılında Thomas Edison, oldukça önemli bir keşif yaparak elektrik ampülünü keşfediyor. Termiyonik emülsiyon olarak da bilinen Edison etkisi, çok sıcak sıvıları elektron üretmek için kullanmıştır. Edison’un keşfi, elektronların hem üretilip hem de ışın tüpleri gibi aletlerle kontrol edilmesini sağlıyordu. Geleceğin elektron mikroskobunun yapımını sağlayan temel keşiftir.

Berlin, Almanya, 1926 ve Sonrası

H.Busch optik merceğin ışığı bir odakta topladığı şekilde manyetik sargının da elektronları bir odakta toplayabileceğini teorik olarak göstermiştir.

Ernst Ruska

1928’ de Ernst Ruska ve Max Knoll art arda büyütmeyi kullandıkları deneyleriyle, büyük görüntüler elde etmenin mümkün olduğunu göstermişlerdir. Yapılan çalışmalar neticesinde Ernst Ruska, 1933’de ilk pratik elektron mikroskobunu yapmıştır.

Elektronlar dalga boyu görünen ışıktan yüz bin kat daha küçüktür. Hızla hareket eden elektronları kontrol altına almak örneklere kimsenin hayal bile edemeyeceği kadar yakından bakabilmek demektir.

Mikroskoplarla yakından bakış bilim adamları için yeni cevapları mümkün kılmıştır. Mikroplar, dünyanın köşe bucak her yerinde bulunan bakteriler, mantarlar, tek hücreliler ve mikro alglerdir. Mikroskop çıplak gözle görülemeyen bu mikroorganizmaları görüp, incelemeyi mümkün kılıyor. Dünya’nın en derin okyanuslarından, en yüksek dağlarına ve soluduğumuz havaya kadar birçok gizemin sırlarını çözmemizi sağlıyor. Mikroplar, gezegenimiz de yaşayan, yaşanmış tarihi görmemizi de sağlar aynı zamanda. Bilimsel keşifleri yeni bir evreye geçiş yapmasını mümkün kılar. Mikroorganizmaların karmaşık yaşamlarını ve sırlarını anlamamıza yardımcı olur.

Elektron mikroskobu

Bu yeni teknoloji, bazı hastalıkların teşhis ve tedavisinde de büyük önem taşır. Tütün mozaik virüsü, elektron mikroskobu sayesinde keşfedilen ilk virüstür. Daha sonra araştırmacılar bunu çiçek hastalığı ve su çiçeğine neden olan virüslerin farkını keşfetmek için kullandı. 1952’de ilk polio virüsünün(çocuk felcine neden olan virüs) ilk görüntüsünü ortaya çıkardılar ve 10 yıl içindeyse bir zamanlar ölümcül sayılan hastalıklara karşı çok başarılı yeni aşılar ve tedavi yöntemleri geliştirildi. Grip, domuz gribi, HIV, N1, H1 ve Batın virüsü gibi. Günümüzde elektron mikroskopları, objeleri 2 milyon katı kadar büyütebiliyor ve yine de temeli Ruska’nın yaptığı örneğe dayanıyor. Bilim ve algıyla yapılan bu inanılmaz güçlü aletlerin kökenleri 11. yy  İtalya’sına ve dünyanın ilk gözlüğüne dayanıyor.

Escherichia_coli’nin elektron mikroskobu görüntüsü

 

KAYNAK: Discovery Science

 

MİKROSKOP NEDİR? MİKROSKOP UN KÖKENİ HAKKINDAhttps://i0.wp.com/bilgikapsulu.com/wp-content/uploads/2017/03/the-entomologist-microscope-sunglasses-books-entomologist.jpg?fit=1024%2C785https://i1.wp.com/bilgikapsulu.com/wp-content/uploads/2017/03/the-entomologist-microscope-sunglasses-books-entomologist.jpg?resize=150%2C150adminBilimNedirTarihçeYaşamAntonie Philips Van Leeuwenhoek,çocuk felci,çok objektifli büyüteç,dünyanın ilk gözlük camını ilk kim icat etti,edison etkisi,Edison’un keşfi,elektron mikroskobu,elektron mikroskobunu kim bulmuştur,Ernst Ruska,gerçek mikroskobu yapan ve kullanan ilk insandır,H.Busch,hücreyi keşfeden kişi,ilk pratik elektron mikroskobunu,keşfedilen ilk virüs,Max Knoll,mikrop,mikroskobu bulan ilk kişi,MİKROSKOP NEDİR?,mikroskopik canlıları inceleyen ilk bilim adamı,pire camı nedir,polio virüsü,Robert Hooke,Sandro di Popozo,Termiyonik emülsiyon,Thomas Edison,Tütün mozaik virüsü,Zacharias JanssenMikroskop Yunanca’da küçük görünüş anlamına gelir. Mikroskop, çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük olan nesneleri mercekler yardımı ile büyüterek incelememizi sağlar. Mikroskop, birçok alanda kullanılmaktadır; genetik, jeoloji, arkeoloji, sanayi, menakür ve kriminalistik gibi. Mikroskop dünyamızın detaylarını inanılmaz bir şekilde gün yüzüne çıkarır. Elektron mikroskobunda, elektronları yönlendirmek için elektromanyetik lensler kullanılır....Bilim Sağlık Yaşam Teknoloji Güncel ve daha fazlası