Bilim Sağlık Son Makaleler

NABIZ

Tarafından yazılmıştır admin

Nabız, kalp vuruşla­rının atardamarlarda duyu­lan vuruşlarıdır. Bu vuruş­lar en kolay şekilde bilek­lerdeki atardamarlarda hissedilebilir. Kalbin her sıkış­masında atardamarlar içine gönderilen kanın atarda­marlar boyunca ilerlemesi sırasında damar çeperine yaptığı basınç en fazla bi­lekte, boyunda ve ayaksırtı damarlarında görülebilir. Bunlar arasında en rahat kontrolü bilek verdiği için muayene sırasında kalp atışları bilekten sayılır. Nab­zın bu bölgelerde iyi duyul­masının başlıca sebebi de atardamarların, özellikle bi­lek, boyun ve ayaksırtı da­marlarının deriye çok ya­kın olmasıdır.

Nabız Saymak

Nabız orta ve yüzük parmaklarının yardımıyla sayılmalıdır. Günümüzde ar­tık nabız muayenesi eski değerini yitirmişse de has­talık hakkında genel bir bil­gi verecek ilk müracaat noktasıdır. Özellikle acil olaylar karşısında nabız vu­ruşları bilen bir kimseye hastanın durumu hakkında önemli ipuçları verir.

Normal Nabız

Sağlam bir insanda nabız vuruşları 70 -80 ara­sındadır. Vuruşlar dolgun, yumuşak ve hep aynı aralıklardadır. Nabız vuruşları soluk alırken artar verirken azalır. Heyecanlı bir yapı­ya sahip kişilerde nabız ar­tışları küçük bir olay karşı­sında derhal hızlanır. Nor­mal kişilerde ise bu hal büyük olaylar karşısında görü­lür. Nabzın hızlanmasına tıp dilinde taşikardi adı ve­rilir. Bu da kalbin hızlı ça­lışmakta olduğunu gösterir.

Sert Ve Yumuşak Nabız Neyi Belirler

Damar sertliği nedeni ile sertleşen damar çeperlerinin direncini yenebilmek için kalp aşırı bir güç harcar. Böyle bir hastanın nabzı kontrol edildiğinde parmağın altında tam anlamıyla hisse­dilecek bir sertlik olduğu görülür. Bu tür belirti kur­şun zehirlenmeleri ve yüksek tansiyonda da ortaya çıkar. Bu tür nabza “Sert Nabız” adı verilir.

Bunun aksine, zayıf kimselerde ve kalp yet­mezliği halinde nabız üzerine parmakla basınca da­marın kaybolduğu görülür. Bunun tıp dilindeki adı “Yumuşak Nabız“dır.

Sağlıklı kişilerde, spor hareketlerinden sonra nabzın normalden daha dolgun attığı görülür. Bü­yük nabız adı verilen bu durum kalbin ana atarda­mar kapağının yetersizliği halinde de ortaya çıkar.

Ana atardamar kapakçığının darlığında ya da sol karıncığın yetersizliğinde de zayıf nabız adı ve­rilen durum görülür.

Gürbüz insanlarda nabız kuvvetli ve dolgun­dur. Buna “Dolgun Nabız” denilir. Hastalıklı ve hal­siz kişilerdeki nabız vuruşlarına da “Gevşek Nabız” adı verilir.

Tifoda nabız, bazen büyük vuruş bitmeden küçük bir vuruş daha yapar. Bu hale ikili nabız de­nilir.

Büyük atardamar kapağının yetmezliğinde de ele çarpıp hemen kaybolan nabız şekline “Ça­buk Nabız” denilir.

Nabzın bir vuruşu bitmeden hemen ikince vuruşun gelmesine ve bu halin birkaç vuruşta bir tekrarlanmasına “Ekstrasistol” denilir. Bu ekstrasistoller eşit aralıklarla gelebileceği gibi düzensiz olarak ta görülebilir.

Nabız Neden Hızlı Atar?

Çeşitli hastalıklar na­bız vuruşları üzerinde etki yapar. Tifo dışındaki bütün ateşli hastalıklarda ateşle birlikte nabız da yükselir. Genellikle ateşin bir dere­ce yükselmesine karşılık na­bız dakikada 20 vuruş hızlanır. Bu bakımdan ateşli hastalıklarda, nabız vuruşları ile ateşin yüksekliği hakkında bir fikir edinilebi­lir.

Tifoda ateşin yüksel­mesine karşılık nabız nor­male yakın atar.

Bağırsak delinmesi olaylarında ise nabız hızlı atar ama buna karşılık ateş düşer. Bu durum hastalığın tehlikeli bir devreye girdi­ğini gösterir.

Kanama halinde, vü­cuttan dışarı çıkan kanın eksikliğini duyurmamak için kalp atışları hızlanır. Dokuları normal şeklinde besleyebilmek için kalbin bu süratli çalışması sonucu nabız atışları hızlanır. An­cak, nabız vuruşlarındaki dolgunluk hissi kaybolur ve atış zayıf bir şekilde his­sedilir. Kanamanın devam etmesi ve vücuda kaybolan kan yerine yenisinin veril­memesi halinde nabız atış­larında giderek bir zayıfla­ma olduğu ve bir devre son­ra da nabzın el altından kaybolduğu görülür.

Ayrıca nabız, guatr denilen, boyundaki kalkan bezi hastalığının artması ile de hızlanır. Bu hastalıktaki başlıca belirtilerden biri olan gözlerin yuvalarından dışarı çıkar gibi olması kal­bin hızlı atışları ile meyda­na gelir.

Nabız, kalp yetmez­liklerinde de hızlı bir vuruş gösterir. Böyle durumlarda nabızdaki atış sayısı daki­kada 200’e yükselebilir.

Nabız Yavaş Atarsa

Nabzın normalin al­tında atışına tıp dilinde “Bradikardi” denilir.

Vagotonik tip denen sinir sistemi oynaklık gös­teren kişilerde ani olaylar karşısında baygınlık, baş dönmesi, terleme gibi belir­tiler görülür. Bu hal sırasın­da nabız sayısı düşer. Bu nabız düşmeleri tehlikeli bir duruma işaret değildir.

Beyin urlarında, be­yin kanamalarında kafa içi basıncının artmasından ileri gelen nabız azalmaları ol­dukça tehlikelidir. Bu tür azalmalar hastalığın seyri bakımından da doktora bir fikir verir.

Kalp kulakçıkların­dan başlayan kasılma kal­bin çalışmasını meydana getirmek üzere karıncıklara geçer. Bu kasılma karıncık­lara herhangi bir sebeple gelmeyecek olursa, karın­cıklar kendi kendilerine ancak dakikada 40 defa kasılabilirler. Bundan dolayı da nabız vuruşları daki­kada 40’a düşer. Tıpta bu olaya kalp bloğu adı verilir. Bu blok meydana gelirken önce hastada bayılma ve çırpınma hallen gö­rülür ama bir süre sonra vü­cut bu duruma alıştığı için sadece nabzın düşük atışından başka hiç bir belirti ol­maz.

 

Yazar Hakkında

admin

%d blogcu bunu beğendi: