Nedir Son Makaleler

ORGANİK GÜBRELER VE UYGULANMASI

Tarafından yazılmıştır admin

Organik gübreler, toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerini iyileştiren, bitkilerin ihtiyacı olan besin elementlerini sağlayan organik kökenli tarımsal atıklar veya doğal kökenli organik maddelerdir. Toprağın organik maddesini artırarak, su tutma kapasitesini yükselten organik gübreler toprağın yapısını düzeltir, havalanmasını sağlar, su tutma kapasitesini yükseltir, toprağın ısınmasını ve geçirgenliğini artırır, erozyonu önler.

Toprağın üretkenliğinde çok önemli görev yapan organik gübrelere “toprak özelliklerini düzelten gübreler” de denilmektedir.

Organik gübreleri;

 Çiftlik gübresi

  • Yeşil gübre
  • Kompost
  • Tavuk (kanatlılar) gübresi
  • Bitkisel atıklar
  • Kombine atıklar
  • Kanalizasyon atıklar olarak sınıflamak mümkündür.

– Çiftlik Gübresi

Bu gübreler arasında çiftlik gübrelerinin önemi oldukça fazladır.

Çünkü üretimde en önemli kural topraktan kaldırılan besin maddelerinin yine toprağa verilmesidir. İşte bu nedenle çiftlik gübreleri de tezek olarak yakılmamalı ve olgunlaştırılarak toprağa iade edilmelidir.

Çiftlikler(ahır) gübresinin besin değerinin koruması için aşağıdaki hususlar kesinlikle dikkate alınmalıdır.

  1. Ahırdan çıkan gübre açık alanda ve dağınık biçimde bırakılmamalıdır.
  2. Gübre yığınlarının üzeri örtülmelidir.
  3. Gübreler, sızıntıdan oluşan kayıpların önlenmesi amacı ile beton veya sıkıştırılmış bir zemin üzerinde muhafaza edilmelidir.
  4. Çiftlik gübresinin bir tonuna 7 kg -8 kg P205 hesabı ile fosforlu gübre karıştırılmalıdır. Böylece gaz şeklinde NH3 kaybı en aza indirilir ve gübre fosforca zenginleştirilir.
  5. Ahır gübresinin mümkün olduğunca havasız koşullarda, sıkıştırılarak olgunlaşması sağlanmalıdır.
  6. Çiftlik (ahır) gübresinin bileşimini;

%70 -% 80 su; %15 -% 20 organik madde; %5 – %10 organik olmayan maddeler ile % 0.5 -% 0.7 azot (N); % 0.2 -% 0,3 fosfor (P205) ve % 0.4 – % 0.6 potasyum (K2O) ve kalsiyum, magnezyum, kükürt, mangan, çinko, bakır, demir, bor ve molibden oluşturur. Diğer ifadeyle bir ton çiftlik gübresi 2 kg- 3 kg fosfor,4 kg – 6 kg. potasyum ve 5 kg – 7 kg azot içerir.

Çiftlik gübresi; zamanında ve usulüne uygun olarak tarlaya veya bahçeye verilmelidir. En uygun gübreleme zamanı ilkbahar ve sonbahardır. Fazla yağışlı ve hafif bünyeli (kum içeriği yüksek) topraklarda çiftlik gübresinin ilkbaharda uygulanması daha iyi olur. Az yağışlı ağır bünyeli (kil içeriği yüksek) topraklara ise sonbaharda verilmesi daha uygun olur. Tarla yüzeyine serilen çiftlik (ahır) gübresi en kısa zamanda pullukla veya diğer aletlerle toprağa karıştırılmalıdır. Yanmış çiftlik gübresinden dekara (dönümü) 2 – 3 ton verilmelidir.

Unutulmamalıdır ki, çiftlik gübresi olgunlaşmadan (yanmış hale gelmeden) toprağa verilmemelidir. Yanmamış gübre bitkiye yarar yerine zarar verir: yabancı tohumların ve danaburnu gibi zararlılarında tarlaya verileceği düşünülünce zararın önemi ortaya çıkar. Çiftlik ve organik gübrelerde olgunlaşmanın (yanmanın) en önemli ölçüsü C/N (Karbon/Azot) oranıdır. Bu oran 1/10 dan az olursa en ideal çiftlik gübresi oluşmuş demektir. Ancak 1/20 oranının alındaki değerler de organik gübrelerin uygulanmasına elverişli olarak değerlendirilebilir.

       -Yeşil Gübre;

Toprağın organik madde içeriğini artırarak, havalanmasını, bitki besin maddelerince zenginleşmesini ve su geçirimi artırması amacı ile özellikle baklagil (fiğ, üçgül, korunga v.b) ve buğdaygil (Buğday, arpa, çavdar, kılçıksız brom ayrık cinsleri. yumak vb) gibi bitkilerin sürülerek toprağa gömülmesi işlemine yeşil gübreleme denir.

Yeşil gübreleme ile;

  • Toprağın organik maddesi artar.
  • Baklagil ekildiğinde toprakta azot birikimi artar.
  • Potasyum, Kalsiyum, Magnezyum gibi elementlerin yıkanması en aza iner.
  • Toprağın erozyona karşı direnci artar.
  • Toprakta biyolojik aktivite artar.
  • Yağış sularının toprağa girişi kolaylaşır.
  • Yabancı ot ve hastalıklara karşı mücadele kolaylaşır.

0 halde zaman zaman baklagil ve/veya buğdaygil bitkilerinin tarlaya ekilmesi ve belirli bir yüksekliğe geldiğinde (3-5 cm) sürülerek toprağa gömülmesi iyi bir üretim için gübreleme demektir, toprağı erozyona karşı korumak demektir.

Ayrıca tarımsal işletmelerde çöpler, hayvansal atıklar, ahır atıkları, sap, saman gibi harman atıkları ve mutfak atıkları mikrobiyal ayrışmalar sonucu mineralize olarak kompostlar oluştururlar. Bu kompostlar çeşitli koşullarda değerlendirilerek ve olgunlaştırılarak gübre olarak tarlaya verilebilir.

 

Kaynak:
Prof. Dr. Orhan Doğan

Yazar Hakkında

admin

%d blogcu bunu beğendi: