Avrupa’ da patates ekiminin öncüsü olarak ünlü İngiliz denizcisi ve kahramanı Sir Francis Drake kabul edilir, hatta adına Alman yada Offenburg şehrinde 1853 yılında bir anıt bile dikilmiştir. Fakat İngiliz botanikçisi John Gerard’ın 1596’da Kuzey Amerika’da yetişen bu bitkiyi «Batata Virginiana» adıyla yeni İngiliz sömürgesi Virginya’dan (Kuzey Amerika) Drake’in bir gemisiyle getirmiş olduğu iddiası, bunun orada ormanlarda yabani olarak yetişen ve Kızılderililer tarafından yenilen, patates gibi yumru köklü «Leguminose» ile karıştırılmış olması dolayısıyla doğru değildir

Bu hususta o zamana ait geniş bir literatür bulunmasına rağmen, bugün bile Avrupalılar için bu kadar önemli ve değerli olan bu bitkinin Avrupa’ya nasıl geldiği tam anlamıyla bilinmemektedir. Sir Francis Drake’in bununla pek ilgisi olmadığı ise artık anlaşmıştır. O korsan seferlerinde, yakaladığı İspanyol altın gemilerinde ve Yeni Dünyadaki ambarlarda bulduğu bu meyveleri gemicilerin de kumanya olarak kullanmış olabilir, fakat başka hiç bir yönden onlara pek fazla aldırış etmemiştir. Drake’in 1530’da Kraliçe Elizabeth şerefine Pelikan adındaki amiral gemisinde verdiği ziyafette de o zaman Amerika’dan getirilmiş olan ve kraliçeye bir sürpriz olarak sunulan birçok yeni meyve ve sebzeler arasında patates yoktu. Daha 1664’te memleketi Lord  Protektor olarak yöneten Oliver Crommweh’in mutfağında da patatese lüks bir bitki gözüyle bakılıyor ve onun geniş ölçüde tarlalarda ekilmesine kadar gerek İngiltere ve gerek öteki  Avrupa ülkelerinde daha yüzyıl beklemek gerekiyordu. Avrupalı olarak patatesten bahseden İspanyalı Misyoner Roman Pane’idi. Kristof Kolomb 1496‘daki ikinci Amerika yolculuğunda onu Amerika’da bırakmıştı, o da oradan dostlarına yazdığı mektuplarda patatesten söz etmişti. Conquistador olarak bilinen İspanyol istilacıları Inka’nın ülkesini aldıkları zaman And vadilerindeki teraslarda yüksek derecede geliştirilmiş patates yetiştiriliyordu ve bu teraslar suni sulama sistemleriyle sulanıyordu; bunların yanında yabani türlerde vardı ve işte bugün bile daha tanınmış İsviçreli anatom ve botanikçi Caspar Banhin’in «Solanum tuberosum» (1596) adım verdiği patatesin hangi türden oluşturulduğu kesin olarak bilinememektedir. Elimizde patatesin İspanya kıyılarına hangi tarihinde vardığını belirten hiç bir tarihsel belge bulunmamaktadır.Resmi olarak ilk çuval patates 1565’te Filip II’ye gönderilmiştir. Sonrasında  zamanla patates İtalya, Hollanda, Avusturya ve Almanya’ya erişir.

Buna rağmen onun daha aristokrat mutfaklarından dışarıya çıkabildiği söylenemez. Zira ondan bir halk besini olarak faydalanmasının karşısında halkın hatıl inançları dikilmişti. Herkes onun zehirli olduğunu söylüyordu, özellikle o ilk yumrularının göze garip görünen şekilleri, cüzzamlıların, hastalığın şekillendiği, kol ve bacaklarına ve vebanın vücutta meydana getirdiği şişlere pek benziyordu. Veba salgını Avrupa’dan geçer geçmez, patatesin bu seferde Skrofulos’a (saraca iletine) sebep olduğu ileri sürüldü. Hatta insanları bir ara budala ve kaçık yaptığı bile iddia edilmitir. Kilise bile patates yiyenlere karşı dirence geçti. Üstelik basit insanlar yüzyıllardan beri alışık oldukları buğday ürünlerinden ve baklagillerden meydana gelen besi sistemlerini kolay kolay değiştirmeğe razı olmuyorlardı.

Patatesin geniş ölçüde tarlalarda yetiştirilmesi ilk önce Almanya’da Vogtland’da Hans Rogler adında bir çiftçinin girişimidir. Adamcağız uzun zaman alıcı bulamadı, bir taraftan da Kilise ilgilileri ürünün yüzde onuna sahip çıktılar, böylece de maliyeti yükseltmiş ve kazancı imkansız kılmış oldular, öte yandan patates ekilmesine eskiden beri yapılmakta olan (yaz ekimi, kış ekimi, nadas) şeklindeki tarım zorunluluğu da engel oluyordu. Çiftçiler bu zorunluk karşısında tarlalarım patates yetiştirmek için kullanamıyorlardı. Ancak XVIII. yüzyılın ortasında kırmızı yoncanın ekilmesi ekin yetiştirme sırasının değiştirilmesine böylece de patates ekimine imkan verdi ve o zamandan itibaren patates bütün Avrupa’da sevilen ve bol bol yenen bir besin türü oldu.

 

Kaynak :
DEUTSCHER FORSCHUNCSDIENST
PATATESİN TARİHİhttps://i1.wp.com/bilgikapsulu.com/wp-content/uploads/2017/08/2-1.jpg?fit=824%2C553https://i1.wp.com/bilgikapsulu.com/wp-content/uploads/2017/08/2-1.jpg?resize=150%2C150adminGüncelTarihçeYaşamilk patatesi kim yetiştirdi,önceleri halk için patates,patates ekiminin öncüsü kimdir,patatesin geniş ölçüde tarlalarda yetişmesi ilk nerde gerçekleşmiştirAvrupa’ da patates ekiminin öncüsü olarak ünlü İngiliz denizcisi ve kahramanı Sir Francis Drake kabul edilir, hatta adına Alman yada Offenburg şehrinde 1853 yılında bir anıt bile dikilmiştir. Fakat İngiliz botanikçisi John Gerard'ın 1596'da Kuzey Amerika’da yetişen bu bitkiyi «Batata Virginiana» adıyla yeni İngiliz sömürgesi Virginya’dan (Kuzey Amerika) Drake’in...Bilim Sağlık Yaşam Teknoloji Güncel ve daha fazlası