Güncel Kim Kimdir Tarihçe

ULTRASON

Tarafından yazılmıştır admin

Ian Donald (1910-1987)

Rahmin içindeki fetüsün gelişimini görebilmek tıp tarihinde yeni bir çığır açan buluştur.

Ultrason, İskoçya’da çalışan doğum uzmanı ve jinekolog lan Donald tarafından 1957’de icat edildi ve hamile kadınlar üzerinde ilk kez 1958’de kullanıldı.

Yöntem, hiçbir zarar vermeden vücuttan geçen çok yüksek frekanslı ses dalgalarına dayanıyor. Dalgalar bir kemik ya da kas gibi bir iç organa denk geldiklerinde geri yansır. Yansıyan dalgalar vücudun içinde çarptıkları yere göre farklı görünürler. Bir monitör aracılığıyla tespit edilen dalgalar kullanılarak iç organların şekli, boyutu ve yoğunluğu tanımlanabilir.

Ultrason teknolojisi, 20. yüzyılın başlarında geliştirilen radar ve sonar araştırmaları kaynaklıdır. Donald, bunların denizaltıları tespit etmede kullanılmasına İkinci Dünya Savaşı (1939-1945) sırasında Kraliyet Hava Kuvvetlerimde hizmet verirken tanık oldu. “Makineler, elektronik ve benzeri şeylere çocukça bir merak” olarak tanımladığı alet tutkusundan ötürü bazı çevrelerde “Mad Donald” (Deli Donald) olarak bilinirdi. Sonarın bir şekilde tıbbî tanılarda kullanılabileceğinden emin bir şekilde bu konuda daha fazla araştırma yapmaya başladı.

Donald, 1955’te Glasgow yakınlarında ultrasonik metal defo detektörlerini kullanarak deneyler yürüttüğü Renfrew’deki Babcock&Wilcox kazancılar araştırma birimini ziyaret etti. Dedektörü, ameliyatla aldığı fibroid ve yumurtalık kisti gibi patolojik numunelerin ortaya çıkardığı görüntüleri incelemek için kullandı. Bu görüntüleri de kontrol ölçütü olarak kullandığı, yumurtalık dokusu ve fibroidlerin kas dokusuna benzer yoğunluğa sahip bir biftek parçasının görüntüleriyle karşılaştırdı.

Donald’ın çalışmasını duyan “Kelvin and Hughes” adlı bilimsel aletler şirketinde çalışan fizikçi Thomas Brown, Donald’ı arayıp yardım teklifinde bulundu. Brown ve Donald, dünyanın ilk ultrason tarayıcısını üretmek için Donald’ın bölümünde asistan doktor olan John MacVicar’la bir ekip oluşturdu. Hastanın karnı üzerinde hareket ettirilebilen bir dönüştürücüsü olan bu tarayıcı, bir monitör üzerinde iki boyutlu bir görüntü oluşturuyordu.

Araştırmalarının sonuçları ilk olarak 1958’de The Lancet dergisinde Investigation of Abdominal Masses by Pulsed Ultrasound (Atımlı Ultrason ile Abdominal Kütlelerin İncelenmesi) başlığı altında ortaya çıktı. Başlangıçta meslektaşlarının takındığı şüpheci tavır, ultrasonun sunduğu imkânların fark edilmesiyle çok geçmeden sona erdi. Özellikle, Donald daha önceden yumurtalık kanseri teşhisi konulmuş ama aslında yumurtalık kisti taşıyan bir kadının vakasını örnek olarak sundu. Haliyle, bu yeni teknolojinin tanı ve tedavi konusunda nasıl bir fark yaratabileceğini görmek mümkündü. Donald’ın dediği gibi:

“Arka oda tavrından kurtulup yeni cihazımızı tamamen kullanıma kazandırdıktan sonra inanılmaz klinik sorunları olan bitmek tükenmek bilmeyen hastaların bulunduğu bölümümüzde gerçekten hızlı bir biçimde ilerleyebildik.”

Takipçilerini kazandıktan sonra ilk tasarım güncellendi ve geliştirildi. Sonrasında 1960’ta “Diyasonograf” olarak ticarî üretime başlandı.

Donald 1973’te tıp bilimine yaptığı katkılardan ötürü CBE ödülünü kazandı.

Yazar Hakkında

admin

%d blogcu bunu beğendi: