UP Watch

ZEHİRLİ HAYVANLAR

Vücutlarında taşıdıkları zehiri, diğer canlılara vererek onları öldüren, felç eden, ya da canını acıtan hayvanlar zehirlidir. Aslında kurbağalar, balıklar, örümcekler, bazı denizde yaşayan salyangozlar gibi pek çok hayvan grubunun zehirli türleri vardır. Ama bunlardan insan yaşamını ve sağlığını etkileme açısından en sık karşılaşılanları yılanlar, akrepler, çıyanlar, arılar ve eşekarılarıdır.

Yılanlar

Ülkemiz yılanlarından özellikle Viperidae (Engerekler) familyası üyelerinin zehirleri etkilidir. Türkiye’de 9 Engerek türü yaşar. Bu yılanlar tarafından ısırılan insanın ateşi yükselir, rengi beyazlaşır, kan basıncı aniden düşer, dokularda dejenerasyon görülür, iç kanama oluşur ve bazen kalp durur ve ölüm meydana gelir. Yılanlar zehirlerini üst çenede bulunan iki zehir dişiyle enjekte ederler. Bu dişlerin izleri ısırılan yerde görülebilir.

Ülkemizde yaşayan zehirli ve zehirsiz yılanları bazı özellikleri ile ayırmak mümkündür. Genellikle zehirli yılanlar daha parlak renkli ve desenlidir. Boyun kısımları daha belirgin ve başları üçgenimsidir. Başlarının üzerindeki pulların büyüklüğü, vücutlarını örten pullar kadardır ve gözbebekleri dikeydir. Kuyrukları küttür ve zehir dişleri belirgindir. Zehirsiz yılanlarda ise renk daha donuk, boyun kısmı daha belirsiz ve gözbebekleri yuvarlaktır. Başlarının üzeri vücutlarındaki pullardan daha büyük plaklarla kaplıdır. Zehirli yılanlara göre kuyrukları daha uzundur ve zehir dişleri yoktur.

Yılan sokmalarında;

  • Isırılan yer çok sıkı olmayacak ve kan dolaşımını durdurmayacak şekilde ısırılan yerin 10 cm. üzerinden ip, kravat, mendil veya benzeri bir cisimle sıkılmalıdır. Bu şekilde lenf hareketi durdurulur.
  • Yara etil alkol ya da oksijenli su gibi antiseptik bir madde ile yıkanır ve yara üzerinde 1 cm derinliğinde boyuna bir çizik açılır.
  • Isırılan yer ağzında yara ya da diş çürüğü olmayan biri tarafından emip tükürülür. Emmeden önce ağıza süt ya da zeytinyağı alınarak ağız iç duvarının sıvanması zehirin meydana getirebileceği zararı azaltacaktır. Vantuz ile de yapılabilecek bu işleme 12-15 saat kadar devam edilmelidir.
  • Eğer varsa zehir için gerekli serum verilmeli ve vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Bunun dışında yarayı dağlama, potasyum permanganat sürme, buz koyma ve alkol içmenin yararı bugüne kadar kanıtlanmamıştır.

Bu hayvanların yoğun olduğu bölgelerde kalın kumaştan yapılmış pantolonlar ve kalın ayakkabı ya da botlar giymek, büyük taş, kütük vb. cisimlerin yanlarında bulunurken dikkatli olmak yararlı olacaktır.

Bundan başka ülkemizde yaşayan Colubridae familyasına ait Malpolon monspessulanus (Çukurbaşlı yılan) ve Telescopus fallax (Kedi gözlü yılan) gibi bazı yılan türleri de zehirlidir. Ancak bunlarda zehir dişleri ağzın arka tarafında bulunduğu için insanlar için tehlikeli değildirler. Sadece avlarını yutarken zehirleyip bayıltmak için bu dişlerini kullanırlar.

Akrepler

Akrepler vücutlarının sonunda yer alan ve çengel gibi öne doğru kıvrılan bir iğne ile sokarlar. Aktif olarak insana saldırmayan akrepler ancak üzerine gidilir ve sıkıştırılırlarsa sokarlar. Bazılarının zehiri insanı öldürecek kadar şiddetlidir. Örneğin büyük Sahra’da yaşayan bir tür kobra yılanı kadar kuvvetli zehire sahiptir ve bir köpeği birkaç dakikada, bir insanı birkaç saatte öldürebilir. Ülkemizde 12 akrep türü yaşar.

Akrep sokmalarında ısırılan yer şişer, iltihaplanır, kan basıncı ve ateş yükselir. Kalbin atışı yavaşlar, terleme, konuşmada ağırlık, solunum darlığı, sayıklama, kusma, eşeysel duygularda uyanma görülürken böbrek ve bağırsakların çalışması düzensizleşir.

Akrep sokmalarında yapılması gerekenler,

  • Yara, ağzında çürük ya da yara olmayan biri tarafından emilerek tükürülür. Yine ağıza süt ya da zeytinyağı alınarak ağız iç duvarının sıvanması sağlanmalıdır.
  • Sokulan yerin üzerine amonyak sürülür.
  • Yaraya 1/60 oranında sulandırılmış CaCl çözeltisinden 10-20 cm3 veya 1/100 oranında sulandırılmış permanganat çözeltisinden günde 4-5 kere 1/2 cm3 şırınga edilir.
  • Olanak varsa akrep serumu verilir.

Akreplerin ateş çemberi içinde intihar ettikleri düşüncesi yanlıştır. Bir ateş çemberi içinde kalan akrep panikle çevresine saldırır, kuyruğunu sallar ve bilinçsizce salladığı kuyruğu kendini iğneler. Bu şekilde, kendi zehirine bağışık olmayan hayvan ölür.

Metal ve pürüzsüz ayaklara sahip yataklar ve tavandan düşmelerini önlemek içinde kullanılacak cibinlik akrep sokmasından korunmak için en iyi önlemlerdir.

Çıyanlar

Çıyanlar kırkayakların yakın akrabalarıdırlar ve başlarının ön ucunda bulunan kanca şeklinde iki zehir tırnağı ile sokarlar. Genellikle küçük türler insan derisini delemediği için zararsızdır. Fakat büyük formlar soktuğunda ısırılan yer şişer ve ağrır. Türkiye’de yaşayan çıyanlardan yalnızca, ülkemizde de 5 türü bulunan Scolopendra cinsine ait büyük türler etkilidir.

Zehirleri tıpkı arı zehiri gibi asidiktir. Bu nedenle sokulan yerin üzerine amonyak sürmek iyi gelir. Bazı kişiler yine arı sokmalarında görüldüğü gibi alerjik reaksiyon gösterebilir. Böyle durumlarda hemen bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Çıyanlar taşların, kayaların, kabukların ve toprağın üzerindeki humus tabakasının altında ışıktan kaçarak yaşarlar. Bu nedenle özellikle sıcak bölgelerde kaldırılan taş, kaya ve kütüklerin altından çıyan çıkma ihtimali göz önünde bulundurulmalıdır.

Arılar ve Eşekarıları

Arılar (Apis mellifera) ve eşekarıları vücutlarının sonunda taşıdıkları zehir iğnesiyle zehirlerini akıtırlar. Özellikle ülkemizde yaşayan en büyük eşekarısı türü olan Vespa crabro’nun dil ya da boğaz bölgesinden sokması sonucu boğulma ile ölümler görülmektedir. Yani dilimizde kullanılan “Dilini Eşekarısı Soksun” sözü boşuna söylenmiş bir söz değildir. Zehirleri asidik karakterde olduğu için sokulan yere zehiri nötralize edecek amonyak sürülmelidir. Alerjik yapıya sahip olan ve terleme, titreme, baygınlık, hayal görme, kusma görülen kişilerde hemen tıbbi yardım gereklidir.

Arılar insanları soktuktan sonra ölürler. Çünkü iğneleri deriye batırıldıktan sonra geri çekilemez. Geri çekilmeye zorlanınca arının iç organlarını da yırtarak deride kalır. Ayrıca iğne ile birlikte son sinir düğümü ve kas kısmı dışarı çıktığı için, iğne, battığı yerde zehiri enjekte etmeye devam eder. Bu şekilde zehirlenmenin etkisi artar.

 

 

KAYNAK: Bilim ve Teknik
ZEHİRLİ HAYVANLAR https://i2.wp.com/bilgikapsulu.com/wp-content/uploads/2018/01/yılan.jpg?fit=605%2C403https://i0.wp.com/bilgikapsulu.com/wp-content/uploads/2018/01/yılan.jpg?resize=150%2C150adminNedirSağlıkSon MakalelerYaşamakrebin kendini sokması,akrep kendi kendini sokar mı,akrep kendini nasıl sokar,akrep kendini neden sokar,akrep sokmaları,akrep sokmalarına ne iyi gelir,akrep sokmalarında amonyak,akrep sokmalarında ne yapılmalı,akrep sokmalarında tedavi,akrep sokmalarında yapılması gerekenler,akrep sokması,akrep sokması ilk yardım,akrep sokması nedir,akrep sokması sonrası belirtiler,akrep sokması sonrası ilk yardım,akrep sokması sonrası yapılacaklar,akrep sokması sonuçları,akrep sokması sonucu,akrep sokması tedavi,akrep sokmasında ilk yardım,akrep sokmasısonrası,akrep sokmlarında ilk yardım,akrepler kendi kendini öldürür mü,akrepler kendini öldürür mü,arı sokması,arı sokması alerji,arı sokması amonyak,arı sokması belirtileri,arı sokması iğne kalırsa,arı sokması kaşıntı,arı sokması ne yapılır,arı sokması şişliği,arı sokması yan etkileri,çiyan böceği sokması,çiyan ısırığı,çiyan sokması ilk yardım,çiyan sokması öldürür mü,çiyan sokması tehlikeli midir,çiyan sokmasında ilk yardım,çıyan sokması nasıl olur,çıyan zehirli mi,eşek arı sokması,Türkiye'de zehirli akrep var mı,Türkiye'de zehirli hayvanlar,Türkiye'de zehirli yılan ısırmaları ve tedavisi,Türkiye'de zehirli yılan var mı,Türkiye'de zehirli yılan var mıdır,Türkiye'deki akrepler zehirlimidir,Türkiye'deki en zehirli yılan hangisi,Türkiye'deki yılanlar zehirlimidir,Türkiye'deki zehirli akrep türleri,Türkiye'deki zehirli akrepler,Türkiye'deki Zehirli ve zehirsiz yılanlar,Türkiye'deki zehirli yılan türleri,Türkiye'deki zehirli yılan türü,Türkiye'deki zehirli yılanlar,Türkiye'deki zehirli yılanlar hangi bölgede,Türkiye'deki zehirli yılanlar ve bölgeleri,Türkiye'deki zehirsiz yılanlar,Türkiye'nin en zehirli akrebi,Türkiye'nin zehirli yılanları,Yılan ısırdığında yapılması gerekenler,Yılan ısırırsa ne olur,Yılan ısırırsa ne yapmalı,Yılan ısırması,Yılan ısırması ilk yardım,Yılan ısırması sonrası,Yılan ısırmasına ne iyi gelir,Yılan sokarsa ne yapılır,Yılan sokarsa ne yapmalı,Yılan sokmaları,Yılan sokmalarında ilk yardım,Yılan sokmalarında neden turnike uygulanmaz,Yılan sokmalarında tedavi,Yılan sokmalarında yapılması gerekenler,Yılan sokmalarının belirtileri,Yılan sokması,Yılan sokması belirtlileri,Yılan sokması ilk müdahele,Yılan sokması ilk yardım nasıl yapılır,Yılan sokması öldürür mü,Yılan sokması tedavisi,Yılan sokmasında ilk yardım,Yılan sokmasında ne yapılır,Yılan sokmasında ne yapılmalı,Yılan sokmasında turnike yapılır mı,Yılan sokmasında yapılacakalr,Yılan soktuğunda ne yapmalıyız,Zehirli ve zehirsiz yılan türleri,Zehirli ve zehirsiz yılanlar,Zehirli ve zehirsiz yılanlar arasındaki farklar,Zehirli ve zehirsiz yılanlar hakkında bilgi,Zehirli ve zehirsiz yılanlar nasıl ayırt edilirZEHİRLİ HAYVANLAR Vücutlarında taşıdıkları zehiri, diğer canlılara vererek onları öldüren, felç eden, ya da canını acıtan hayvanlar zehirlidir. Aslında kurbağalar, balıklar, örümcekler, bazı denizde yaşayan salyangozlar gibi pek çok hayvan grubunun zehirli türleri vardır. Ama bunlardan insan yaşamını ve sağlığını etkileme açısından en sık karşılaşılanları yılanlar, akrepler, çıyanlar, arılar ve...Bilim Sağlık Yaşam Teknoloji Güncel ve daha fazlası